20.000 documenten geven inkijkje in de wereld van Epstein

• 

  Sjoerd den Daas

  correspondent Verenigde Staten

Nu Donald Trump onder druk van het Congres heeft getekend voor vrijgave van de Epstein-files, heeft de Amerikaanse overheid dertig dagen om de documenten die nog niet zijn vrijgegeven waar nodig geacht zwart te lakken, en te delen met het publiek. Eerdere datadumps geven alvast een inkijkje.

Van nieuwsartikelen en wetenschappelijke rapporten tot seksistische en bij vlagen racistische appjes en mailtjes, van en naar Jeffrey Epstein. Gedetailleerde beschrijvingen, verklaringen van jonge meiden die tegenover de politie vertellen over het misbruik door Epstein, videobeelden. Vrijwel alles komt voorbij in de meest recente lading ‘Epstein-files’ die afgelopen week werd gepubliceerd door een speciale commissie van het Congres.

Wie grasduint door de ruim 20.000 pagina’s aan Epstein-gerelateerde documenten, leest hoe de veroordeelde zedendelinquent zijn net breed uitwierp: van een oneigenlijk verkregen adreslijst van het gemeentelijke waterbedrijf in Palm Beach (woonplaats van Trump), tot aanwezigheidslijsten van grote conferenties als het World Economic Forum. In meerdere gevallen gevolgd door appjes en mailwisselingen, met oude en nieuwe vertrouwelingen van Epstein.

“We zitten op het vliegveld van Amsterdam en staan op het punt naar Nairobi te vertrekken”, schrijft pr-adviseur Peggy Siegal eind 2009 in een e-mail aan Epstein. Hij zou haar later vragen om het verhaal te ontkrachten van Virginia Giuffre, die Epstein betichtte van seksueel misbruik.

“We zullen foto’s maken met de Masai in de lemen hutten”, schrijft Siegal over het nomadenvolk uit Kenia. “Dan zeggen we dat we zijn binnengedrongen in het winterse Witte Huis en met Obama’s familie poseren. Mis je.” Obama is geboren in Hawaï, maar een complottheorie die Trump groot maakte houdt het op Kenia.

“Fun“, schrijft Epstein over een interview dat Nieuwsuur in 2018 had met Steve Bannon, ooit Trumps belangrijkste strateeg. “Hij moet die shit niet verdedigen”, reageert een voormalig adviseur van Obama in een reply aan Epstein, nadat ze had gezien dat Bannon bij Nieuwsuur geen afstand wilde nemen van de complottheorie.

“Hij kan populisme/nationalisme verdedigen zoveel hij wil, maar als hij mensen afblaft die overduidelijke leugens van Trump aan de kaak stellen, verliest hij zijn geloofwaardigheid”, mailt de Obama-adviseur aan Epstein. In die periode heeft Epstein veelvuldig contact met Bannon. Media-optredens worden door Epstein vrijwel realtime voorzien van advies. “De laatste tien minuten was meer de echte versie van jezelf.”

Ze blijven afspreken in de periode, ook als de aanklachten tegen Epstein toenemen. “Ik houd niet van het Regency, omdat het vol staat met apparatuur”, schrijft Bannon, bang afgeluisterd te worden in dat hotel. Epstein stelt voor bij hem thuis af te spreken. “Heb je een ingang anders dan de voordeur? Ze hebben je 24/7 onder surveillance.” De achteringang, opteert Epstein. “Superveilig.”

De twee hebben in die tijd veel aandacht voor de Brexit. Bannon reist op dat moment als MAGA-influencer stad en land af in een poging populistische, nationalistische bewegingen in Europa te ondersteunen.

In die context komen ook de politieke ontwikkelingen in Nederland meermaals voorbij. Oud-premier Rutte en PVV-leider Wilders zijn meermaals indirect terug te vinden in de documenten, in bijlages van e-mails die rapporten en analyses bevatten van denktanks over het politieke landschap in Europa. In een Twitter-analyse over de Brexit wordt een tweet geciteerd waarin PVV-leider Wilders schrijft: ‘Britain, today you can make history!’

In de vrijgegeven documenten staan geen aanwijzingen dat Nederlandse politici, prominenten en bestuurders uit het bedrijfsleven op enig moment in contact zijn geweest met Epstein. Meerdere namen van Nederlandse topbestuurders die terugkomen in de documenten zijn terug te voeren op de gastenlijst van het World Economic Forum in 2011, waarop de toenmalige bestuursvoorzitters van onder meer ING, Heineken en Shell stonden.

In Amerika kende de laatste datadump al meerdere slachtoffers. Oud-minister Summers legde deze week zijn taken neer nadat gênant mailverkeer met Epstein naar buiten kwam in de documenten. Summers vroeg de zedendelinquent advies om een veel jongere vrouw te versieren. Ook maakte hij seksistische grappen over de intelligentie van vrouwen. Summers zei zich te schamen voor zijn acties.

De e-mails laten ook zien hoe geobsedeerd Epstein was door Trump. Zijn naam komt duizenden keren terug in de data. Daaronder ook een e-mail waarin Epstein suggereert dat Trump urenlang in zijn huis had doorgebracht met een van de vermeende slachtoffers van Epsteins misbruik. Trump is zelf nooit in verband gebracht met wangedrag, bewijs dat hij afwist van strafbare feiten is er evenmin.

Het is nog onduidelijk of en wanneer de 300 gigabyte aan nog niet vrijgegeven documenten worden gedeeld. Formeel moet het ministerie van Justitie de Epstein-files binnen dertig dagen vrijgeven, dus uiterlijk 19 december. Daarbij heeft Justitie ruimte om bepaalde documenten niet vrij te geven. Beeldmateriaal waarop seksueel misbruik is te zien bijvoorbeeld, om slachtoffers te beschermen. Of als de nationale veiligheid in gevaar komt.

Ook kunnen documenten tijdelijk worden achtergehouden als die van invloed zijn op lopende juridische onderzoeken. Daarmee blijft de vraag of Amerikanen, ongeacht politieke kleur, genoegen zullen nemen met wat er wel wordt gedeeld.

Eerder maakten we deze video over de relatie tussen Trump en Epstein: