NOS Nieuws••Aangepast
Het Openbaar Ministerie eist 20 jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen de verdachte van de dodelijke mesaanval vorig jaar september bij de Erasmusbrug in Rotterdam. De nu 23-jarige Ayoub M. uit Amersfoort wordt verdacht van moord en poging tot moord met een terroristisch oogmerk.
Bij de aanval op 19 september kwam de 32-jarige Philipp uit Duitsland om het leven, de 33-jarige Stefan uit Zwitserland liep zware verwondingen op. Omstanders sloegen een van de messen uit de handen van de dader en bekogelden hem met stoelen en andere voorwerpen. De aanvaller werd overmeesterd door een sportinstructeur die daar in de buurt lesgaf.
M. zei vandaag in de rechtbank dat hij zich niets van de aanval kan herinneren en herhaalde dat hij geen terrorist is. Het Openbaar Ministerie denkt daar anders over en spreekt van een terroristische aanslag die was bedoeld “om een golf van angst en ontzetting” te veroorzaken. “Vanuit een mede door zijn stoornis aangejaagd religieus fanatisme heeft hij onherstelbaar leed veroorzaakt.”
Volgens justitie schoor de man kort voor de aanval zijn hoofd kaal, “wat gezien kan worden als een reinigingsritueel en een laatste voorbereiding voor het plegen van een jihadistische geweldsdaad”. Ook luisterde hij naar extremistische geluidsfragmenten.
Volgens getuigen riep de man tijdens de mesaanval meerdere keren “Allahoe akbar”. Verder had M. nadien in een verhoor bij de politie gezegd dat ongelovigen gedood moesten worden en dat hij zichzelf en anderen misschien beter had kunnen opblazen met een bom.
Zelfmoordaanslagen
Op de laptop en telefoon van M. werd jihadistisch materiaal gevonden, zoals video’s van terreurorganisatie Islamitische Staat over zelfmoordaanslagen en het leven in het kalifaat. “Verschrikkelijk”, zei M. in de rechtbank. “Ik wil er niks mee te maken hebben.”
Hij verklaarde angstig te worden van zijn wanen en zich dan meer bezig te houden met het geloof, om rust en steun te vinden. Maar die propagandafilmpjes die hij bekeek zag hij niet als “met het geloof bezig zijn”.
Deskundigen in het Pieter Baan Centrum hebben Ayoub M. onderzocht en concluderen dat hij verminderd toerekeningsvatbaar is. Ook is er sprake van schizofrenie en verslavingsproblemen. Volgens de experts was de man voor en na de aanval psychotisch en was dat waarschijnlijk ook tijdens de daad het geval.
Op het moment van de mesaanval stond M. onder toezicht, omdat hij twee jaar eerder tbs met voorwaarden had gekregen voor een aanval met een mes op zijn moeder. Zij overleefde het geweld. De rechter oordeelde toen dat hij volledig ontoerekeningsvatbaar was.
Vorige week bleek uit inspectieonderzoek dat Ayoub M. passende hulp kreeg, maar dat het zicht op hem in de maanden voor de aanval in Rotterdam minder goed was. Ook werd er onderling onvoldoende informatie uitgewisseld. De risico’s dat hij opnieuw in de fout zou gaan, werden niet genoeg gezien, aldus de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Die benadrukken dat niet zeker is dat de aanval bij de Erasmusbrug voorkomen had kunnen worden als de hulpverleners anders hadden gehandeld.
Paniekaanvallen
Nabestaanden en slachtoffers deden vandaag hun verhaal in de rechtbank op Schiphol. De Nederlandse vriend van Philipp zei dat de messen die werden gebruikt bij de aanval gevoelsmatig “nog altijd vastzitten” in zijn hart. De moeder van de Duitser vindt dat de verdachte levenslang moet krijgen. “Hij zou nooit meer in de samenleving mogen terugkeren, Philipp kan dat immers ook niet”, zei ze.
De Zwitser Stefan heeft nog altijd last van de aanvallen, zei hij in de rechtbank. Hij kampt met paniekaanvallen en slapeloze nachten en is bang voor openbare ruimtes. Ook noemt hij het een gotspe dat M. zegt dat hij zich niets meer kan herinneren. “Het beledigt iedereen die door deze daad is geraakt.”
