NOS Nieuws•
De Nederlandse landmacht gaat over op een nieuwe strategie, gericht op de inzet van drones. Vanaf 1 januari 2028 moeten alle gevechtseenheden zijn toegerust voor oorlogvoering met drones.
Het startsein voor die nieuwe strategie werd vandaag gegeven op de kazerne in Oirschot. De systematische invoering van de drone-strategie betekent een grote omslag voor de landmacht. Er moet veel nieuw materieel worden aangeschaft en alle militairen worden opgeleid om met drones te kunnen werken.
Defensie zoekt daarnaast 1200 specialisten, onder wie dronepiloten en technici.
Het besluit van Defensie is ingegeven door de snelle ontwikkelingen op het slagveld in Oekraïne, waar drones een steeds grotere invloed op het verloop van de strijd hebben.
“Drones zijn een direct wapen geworden dat door de infanterist, matroos of vlieger kan worden ingezet om ook offensief te kunnen optreden. Als we dat niet meenemen in ons eigen werk dan gaan we de oorlog verliezen”, zei Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim bij de presentatie.
Verkenning, verdediging en aanval
In 2028 moeten de drie landmachtbrigades en het Korps Commandotroepen zijn voorzien van alle middelen om met en tegen drones te kunnen vechten. Daarbij horen niet alleen drones voor verkenning, maar ook voor verdediging en aanval.
Ook de uitrusting wordt aangepast: zo komen er speciale camouflagedekens die lichaamswarmte tegenhouden zodat een militair minder goed door een drone kan worden ontdekt. Wapens en tanks krijgen speciale richtmiddelen om drones uit de lucht te schieten.
Bataljons krijgen standaard een kleine mobiele werkplaats die meegaat op het slagveld. Daar kunnen kleine reparaties en aanpassingen worden gedaan. Daarvoor heeft Defensie dronespecialisten en technici nodig. Verder achter de frontlinie komen grotere werkplaatsen met reparatie- en productiecapaciteit.
De Nederlandse industrie is nauw betrokken bij deze innovaties. Nederland levert veel drones aan Oekraïne en dankzij een samenwerkingsovereenkomst worden de ervaringen op het slagveld snel gedeeld.
“Nederland beschikt met de drone-industrie over een innovatieve sector waar we graag nauw mee samenwerken”, zegt brigadegeneraal Joland Dubbeldam, commandant van de Task Force drones, verantwoordelijk voor de invoering van de nieuwe strategie.
Dominant en dodelijk wapen
De meer dan 10.000 militairen van de gevechtseenheden van de landmacht krijgen ook les over het omgaan met drones.
Op het slagveld in Oekraïne wordt tachtig procent van de slachtoffers aan beide kanten verwond of gedood door een drone. “Je ziet daar hoe dominant drones zijn voor de moderne oorlogvoering”, zegt defensiespecialist Peter Wijninga. “Er is een enorme wapenwedloop gaande met nieuwe ontwikkelingen op dit gebied.”
“Dat maakt dat het Westen ook gaat nadenken over de inrichting van zijn strijdkrachten. Dan zie je dat de grondstrijdkrachten niet goed zijn voorbereid. De infanterie vecht niet meer om een vierkante meter, maar om een kubieke meter, tot 50 of 100 meter hoogte.”
Oorlogsrecht
De komst van kleine drones op het slagveld betekent dat het karakter van oorlog verandert, zegt ook Lauren Gould, universitair hoofddocent conflictstudies aan de Universiteit Utrecht. “We zien in de context van Oekraïne dat drones niet zorgen voor een overwinning, ze zorgen alleen maar dat je niet verliest.”
Ze ziet daarbij een patstelling met heel veel doden en gewonden. “Drones achtervolgen soldaten om ze te doden. Een drone die de laatste kilometer autonoom vliegt, stopt niet als een soldaat zich overgeeft.” Dat zou volgens het oorlogsrecht een oorlogsmisdaad zijn en daarom vindt ze dat de politiek de grenzen van het gebruik moet aangeven.
Democratische controle
Gould stelt ook vragen bij de democratische controle op deze wapens, die onderdeel zijn van een snelgroeiende wapenwedloop. “De innovatie gaat heel snel en de startups zijn moeilijk te controleren. Drones worden op steeds meer terreinen ingezet, ook bij burgerdoelen. Tegelijkertijd wordt er teruggeduwd op de democratische processen.”
Dat betekent niet dat ze vindt dat de krijgsmacht moet afzien van de invoering van de drone. “Wel moeten we eerst het politieke en maatschappelijke debat voeren waar dit heengaat en waar we willen dat dit eindigt. Dat doen we ook met atoomwapens en chemische wapens. Daar maken we afspraken over.”
