NOS Nieuws••Aangepast
NAVO-secretaris-generaal Rutte zegt een “eerlijk en open” gesprek te hebben gehad met de Amerikaanse president Trump, na diens dreigementen om uit het militaire bondgenootschap te stappen. In een bezoek van twee uur aan het Witte Huis probeerde Rutte Trumps kritiek weg te nemen dat er te weinig steun is voor diens oorlog in Iran.
“Hij is duidelijk teleurgesteld in veel NAVO-landen – en ik begrijp zijn punt”, zei Rutte na afloop tegen CNN. “Maar er zijn ook veel landen wel behulpzaam geweest, door toe te staan dat de VS gebruikmaakte van bases, logistiek en hun luchtruim.”
Rutte over de inhoud van het gesprek:
Rutte bij CNN over gesprek met Trump: Hij is zeer teleurgesteld
Rutte bleek Trump na afloop van het gesprek niet te hebben overtuigd. “NAVO was er niet voor ons toen we ze nodig hadden en dat zal in de toekomst weer zo zijn”, citeerde het Witte Huis de president op sociale media. Het is tot nu toe de enige reactie op het gesprek. Een persmoment met de twee was er niet.
Verschillende NAVO-landen hebben de VS de afgelopen weken uitdrukkelijk laten weten niet bij de strijd tegen Iran betrokken te willen raken. Zo beperkten Spanje en Frankrijk de Amerikaanse toegang tot het luchtruim en bases vanwege de oorlog. Het Verenigd Koninkrijk staat alleen toe dat bases in de regio worden gebruikt voor defensieve doeleinden, zoals het afslaan van Iraanse aanvallen.
Trump herhaalde daarom de afgelopen dagen dreigementen om het NAVO-verdrag uit 1949 op te zeggen. Hij noemde het militair verbond maar een papieren tijger. “Het was een test en ze zijn niet geslaagd.”
Tegen CNN-presentator Tapper ging Rutte tot twee keer toe niet in op de vraag of hij bang is dat Trump daadwerkelijk uit de NAVO zal stappen. Ook de vraag hoeveel zorgen hij zich maakt op een schaal van 1 tot 10 wuifde hij weg.
Zomaar uit de NAVO stappen kan overigens niet. Daar moet de president toestemming voor krijgen van het Amerikaanse Congres.
Geen Noord-Korea-moment
Rutte wilde ook niet ingaan op een bericht in The Wall Street Journal dat Trump van plan zou zijn Amerikaanse troepen te verplaatsen van landen die in zijn ogen te weinig steun boden naar landen die wel meewerkten. De NAVO-baas stelde dat de meeste landen hun verplichtingen gewoon waren nagekomen. De “enkele landen” die dat volgens hem niet hadden gedaan, noemde hij niet bij naam.
Liever wilde Rutte het hebben over wat de bondgenoten verbindt. Hij prees de Britse premier Starmer, die landen bijeenbracht om te spreken over wat er moet gebeuren als de strijd is geluwd.
Ook is volgens hem iedereen het erover eens dat Iran met een kernwapenprogramma en uitgebreid raketarsenaal een ontoelaatbare dreiging zou betekenen. Rutte vreesde een ‘Noord-Korea-moment’, “dat je zo lang praat dat het op een gegeven moment te laat is”. Hij noemde de VS het enige land dat dat zou kunnen voorkomen.
Al met al was volgens Rutte de wereld door het optreden van Trump “absoluut” veiliger geworden.
