Vol stroomnet Utrecht is een bittere pil: ‘Waardeloos dat afsluiting nodig is’

“Een bittere pil voor Utrecht”, noemt burgemeester Sharon Dijksma het volle stroomnet in haar stad. De voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie vindt het “waardeloos” dat de afsluiting van het stroomnet nodig is.

Burgers en bedrijven kunnen in een deel van de provincie Utrecht geen nieuwe stroomaansluiting krijgen, werd gisteren bekend. Het is voor het eerst in Nederland dat er een regionale stop is. De Rijksoverheid heeft besloten dat per 1 juli het stroomnet op slot gaat. Nieuwe aanvragen belanden op een wachtlijst.

Burgemeester Dijksma stelt dat Utrecht de grootste woningbouwlocatie van Nederland is, en noemt de woningnood “de grootste echte crisis van deze tijd”.

Ook Senna Maatoug, wethouder energie en klimaat in Utrecht, zegt dat ze even stil was van het nieuws. “We hebben er echt buikpijn van”, zegt ze tegen de NOS. Door de stroomstop kunnen er niet alleen geen nieuwe aansluitingen bij komen, maar kunnen mensen thuis ook geen zwaardere aansluiting krijgen.

Volgens Maatoug heeft 70 procent van de woningen in de stad Utrecht een zogeheten 1-faseaansluiting, waarbij je geen elektrische auto kunt opladen met een eigen laadpaal of een warmtepomp kan aansluiten. Deze mensen kunnen geen zwaardere aansluiting krijgen en voor die duurzame alternatieven kiezen, nu het net op slot gaat.

De wethouder zit ermee dat de stad burgers niet kan vertellen wat het volle stroomnet precies voor gevolgen heeft. “We weten dat de stroomstop er komt, maar verder is er totale onduidelijkheid.”

Maatoug: “Tot 2033 staat de bouw van 30.000 woningen op de planning, we willen van het kabinet weten hoe die bouw door kan gaan. En wat als er ad hoc een school bijgebouwd moet worden? We willen dat het rijk naast ons komt staan en gaat helpen met de doorgang van die belangrijke dingen.”

Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, noemt het waardeloos dat de afsluiting van het stroomnet nodig is. “En ook dat het uitbreiden van het stroomnet zo ontzettend lang duurt in Nederland.”

Van der Gaag ziet een patroon, niet alleen in de regio Utrecht. “Het duurt hier vaak wel tien jaar voordat er aan de bouw van een hoogspanningsstation kan worden begonnen. We zijn vooral bezig met praten en papieren invullen, en niet met bouwen.”

In de regio Noord-Utrecht zoekt netbeheerder Tennet al lang naar een nieuwe locatie voor een hoogspanningsstation, zegt Van der Gaag. “Ze kijken nu naar een tiende locatie. De eerste negen opties zijn gesneuveld in de procedures. De ene gaat het niet door vanwege cultureel erfgoed, de andere keer door natuurregels. Nederland is gewoon traag, en daar betalen we nu in Utrecht de prijs voor.”

Volgens Van der Gaag ligt de oplossing in het slimmer omgaan met stroom. “Er zijn piekuren op het elektriciteitsnet; we moeten de daluren juist benutten, net als in de trein. We moeten bijvoorbeeld elektrische auto’s of vrachtwagens opladen als er veel zonnestroom is. We moeten ons niet uit het veld laten slaan.” Ook noemt hij hybride verwarmen als voorbeeld. “Wanneer het druk is op het net, kan een cv-ketel het overnemen.”

Er kan volgens Van der Gaag ook beter stroom worden opgewekt op plekken waar veel stroom wordt gebruikt. “Bijvoorbeeld door meer zonnepanelen en windmolens met batterijen te bouwen op plekken als bedrijventerreinen. Mensen hebben kennelijk een schrikreactie nodig om echt in actie te komen. Ik hoop dat we de lastige dingen gaan doen waar we normaal met een boogje omheen lopen.”

Burgemeester Dijksma wil het er niet bij laten zitten, zegt ze in een bericht op sociale media. “Ook omdat we de Rijksoverheid al veel eerder hebben gewaarschuwd.” Ze vindt dat het kabinet een morele plicht heeft en verantwoordelijkheid draagt, ook vanwege het kabinetsplan voor de bouw van nieuwe wijken of zelfs steden.