NOS Nieuws•
De meerderheid van de Oekraïense vluchtelingen in Nederland is niet van plan binnen twee jaar terug te keren naar hun thuisland. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de Rijksoverheid. Steeds meer Oekraïners zien voor zichzelf een toekomst in Nederland.
De overheid doet een langlopend onderzoek naar hoe het de gevluchte Oekraïners in Nederland vergaat. Zo wordt er gekeken naar hun leefsituatie en hun maatschappelijke positie. In 2023 zijn zo’n 3500 van hen hierover bevraagd, en in 2025 nog een keer.
Slechts een op de vijf Oekraïners in Nederland zegt nu terug te willen als dat kan. Een groot deel van hen is 67 jaar of ouder. Zij hebben vaak nog een partner of andere familie in Oekraïne. Ook missen zij hun land vaak.
Maar de rest is dat niet van plan, of twijfelt. Uiteraard heeft dat veel te maken met het verloop van de oorlog in Oekraïne. Een derde verwacht dat de oorlog niet binnen twee jaar voorbij is. Een nog groter deel zegt dat simpelweg niet te weten.
Een toekomst in Nederland
Maar ook als het weer veilig zou zijn in Oekraïne, zegt 43 procent van de ondervraagden dat ze voorlopig niet van plan zijn om terug te keren. Dat percentage is een stuk hoger dan twee jaar eerder, toen dezelfde mensen daarnaar zijn gevraagd.
Behalve de veiligheid wegen ook andere zaken mee bij de wens om te blijven. Nu de oorlog al ruim vier jaar duurt, bouwen steeds meer Oekraïners een leven in Nederland op. De onderzoekers spreken van een “toenemende gerichtheid op Nederland”. Zo zegt driekwart wel een Nederlands paspoort te willen.
Vooral jonge mensen en mensen die hier werk hebben zien vaker een toekomst in Nederland voor zich. Hoe jonger iemand bij aankomst in Nederland is, hoe kleiner de kans dat ze terug willen, schrijven de onderzoekers.
Zorgen om tijdelijkheid
Tegelijkertijd maakt de overgrote meerderheid zich zorgen over de vraag of ze in Nederland kunnen blijven. De 134.000 Oekraïense vluchtelingen die momenteel in Nederland verblijven, zijn hier op basis van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Die geeft tijdelijk recht op opvang, medische zorg en onderwijs voor kinderen. Je mag hiermee ook werken en studeren in Nederland.
De regeling is al een keer verlengd, maar loopt in maart 2027 af. Mensen die binnen deze regeling vielen, komen dan in aanmerking voor een tijdelijke verblijfsvergunning. Die is dan drie jaar geldig. De onderzoekers merken ook op dat het belangrijk is om Oekraïners duidelijkheid te geven over hun verblijfsstatus.
