Marokkaanse graanboeren in de knel door stijgende brandstofprijzen

• Samira Jadir

  correspondent Marokko

Boeren in Marokko dreigen in de problemen te komen door de hoge brandstofprijzen in het Noord-Afrikaanse land. De oorlog in het Midden-Oosten heeft ertoe geleid dat de prijs van diesel de afgelopen maanden zo’n dertig procent is gestegen.

Graanboer Ousaid Kabbouri (25) kan zijn geluk niet op. Na zeven jaren van droogte is er afgelopen winter ongebruikelijk veel regen gevallen in Marokko, en staan de graanvelden weer vol. “Dit jaar ziet er heel goed uit, de gewassen zijn veelbelovend, vooral hier in de regio Chaouia.”

Maar nu de tijd om te oogsten dichterbij komt, worden de boeren in deze streek in het midden van het land geconfronteerd met een nieuw probleem. Door de hoge dieselprijs zijn ook de prijzen voor het huren van landbouwmachines omhoog gegaan.

Yassin heeft zijn boerenbedrijf in Tifelt, een dorp dat precies tussen de steden Rabat en Meknes in ligt. De tractor die hij onlangs heeft gekocht, verhuurt hij ook aan andere boeren. Volgens hem valt het wel mee met de stijging van de huurprijzen. “Onze prijzen zullen niet veel veranderen, er komt alleen een beetje bij vanwege de hogere brandstofkosten,” vertelt hij.

Toch kunnen voor boeren als Ousaid zelfs kleine prijsstijgingen grote gevolgen hebben. En niet alleen de huur van machines is duurder dan in de voorgaande jaren. “Ook basismaterialen zijn duurder geworden. Bijvoorbeeld de zakken waar het graan in wordt opgeslagen, die zijn in prijs verdubbeld,” zegt Ousaid.

Een alternatief voor de machinale oogst is er niet op het platteland in Marokko. Boeren zijn in de afgelopen twee decennia meer afhankelijk geworden van landbouwmachines omdat er een chronisch tekort is aan arbeidskrachten.

Bovendien zijn er steeds minder jonge Marokkanen in de plattelandsgebieden die als boer in de voetsporen van hun ouders willen treden. Een trend die boer Lahcen (60) uit Tifelt zich voor zijn ogen ziet voltrekken. “Er is een gebrek aan werkkrachten voor de oogst, de meeste jonge mensen hebben het platteland ingeruild voor de stad. Niemand wil nog boeren, ze zijn allemaal verhuisd,” verzucht hij.

Met zijn 25 jaar is Ousaid dus een uitzondering. “Als ik met mensen praat over wat ik doe en ze mijn leeftijd horen, reageren ze verbaasd. Ze verwachten dat iemand van 25 jaar of jonger iets anders doet dan werken in de landbouw,” vertelt Ousaid.

Ousaid probeert zelf het tij te keren. Met zijn Instagram-pagina Chaouia pur et sûr(opent in nieuw venster) probeert hij zijn liefde voor de landbouw over te brengen op zijn leeftijdsgenoten. “De ruggengraat van elke sector is de jeugd. Als jongeren uit een sector verdwijnen en er geen volgende generatie is, dan zal die sector daar vanzelf onder lijden,” legt hij uit.

Om de consument te beschermen tegen de stijgende brandstofprijzen kwam de overheid begin april met een subsidieregeling. Deze is vooral bedoeld om de kosten voor elektriciteit, butaangas en het openbaar vervoer omlaag te brengen. Een regeling om de landbouwsector te compenseren is er op dit moment niet.

Aan het begin van het jaar lag de dieselprijs nog rond de 10 dirham (ongeveer 1 euro), inmiddels is die gestegen naar 14,5 dirham (1,34 euro). Volgens Ousaid kan het niet anders dan dat deze stijging wordt doorberekend in de prijzen die Marokkanen in de winkel moeten betalen. “Wanneer de productiekosten stijgen, wordt de oogst duurder, worden landbouwproducten duurder en is het ook de consument die daaronder lijdt.”

Ondanks de hoge dieselprijs rekent de Marokkaanse overheid door de overvloedige regenval op een goede graanopbrengst. Er is zelfs besloten om de import van granen uit het buitenland in de maanden juni en juli op te schorten. De afgelopen jaren was het land vooral aangewezen op de invoer van graan uit Rusland en Oekraïne, een handelsstroom die door het oorlogsgeweld daar niet bepaald stabiel is.

De graanoogst in Marokko begint na Eid-al-Adha, het Offerfeest, dat deze week wordt gevierd. Eerst zijn de graangebieden in het zuiden aan de beurt omdat het gewas daar net wat eerder rijp is dan in het noorden van het land.

Terwijl Ousaid zijn graanveld inspecteert, bespreekt hij met zijn buurman, graanboer Rachid, wanneer het graan klaar is voor de oogst. Hoewel ze dankbaar zijn voor de volle velden, blijft het onzeker of ze er ook nog iets aan gaan verdienen.