NOS Nieuws•
De presidenten van de Verenigde Staten en Iran hebben de intentieverklaring om een einde te maken aan de oorlog officieel ondertekend.
Eerder op de avond publiceerden de Verenigde Staten de tekst van de intentieverklaring tussen Iran en de Verenigde Staten. Ook Iran heeft de tekst bekendgemaakt, via het staatspersbureau IRNA.
Een functionaris van het Witte Huis heeft het memorandum aan journalisten voorgelezen. De tekst komt grotendeels overeen met de eerder gelekte stukken en schuift de meest heikele kwesties vooruit naar de onderhandelingen over een definitief akkoord. Wel is duidelijk dat de VS Iran op een aantal punten tegemoet komt.
In de voorgelezen tekst staat onder meer dat de VS en Iran alle militaire operaties staken en elkaars soevereiniteit en territoriale integriteit zullen respecteren. De komende zestig dagen zal er worden onderhandeld over een definitief akkoord.
Nu de landen de intentieverklaring hebben ondertekend, zal de VS binnen dertig dagen de zeeblokkade volledig opheffen. Iran zal binnen dezelfde tijd een veilige doorgang bieden aan commerciële schepen en zestig dagen geen tol vragen.
Ook zal de VS samen met “regionale partijen” met een plan komen van ten minste 300 miljard dollar voor wederopbouw en economische ontwikkeling van Iran. Ook zou de VS alle soorten sancties tegen Iran opheffen, ook resoluties van de VN-Veiligheidsraad. Iran mag daarnaast onmiddellijk weer olie gaan exporteren.
Troepen terugtrekken
Sommige afspraken lopen alvast vooruit op een definitief akkoord. Zo staat in het memorandum dat de VS binnen dertig dagen na het uiteindelijke akkoord alle troepen zal terugtrekken uit de nabijheid van Iran.
Ook zal de VS zich inzetten om alle sancties tegen Iran op te heffen, inclusief resoluties van de VN-Veiligheidsraad. Ook zullen de Iraanse bevroren tegoeden worden vrijgegeven.
Heikel punt in de onderhandelingen is het Iraanse nucleaire programma. Daarover is nu afgesproken dat Iran geen kernwapens zal ontwikkelen of aanschaffen. De Iraanse uraniumvoorraad zal worden verdund. In het definitieve akkoord zullen de precieze afspraken worden vastgelegd.
In afwachting van het definitieve akkoord zullen de VS en Iran de status quo handhaven van het nucleaire programma en de aanwezigheid van de Amerikaanse troepen in de regio.
Ondertekening door Trump
Het document zou vrijdag in Zwitserland ondertekend moeten worden door beide partijen, waarna een periode van 60 dagen ingaat van onderhandelingen over een vredesakkoord. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft laten doorschemeren dat de deal door Trump en de Iraanse president Pezeshkian zal worden getekend.
Gisteren deelde de Saudische nieuwssite Al Arabiya al een kopie van het akkoord. Vandaag publiceerde het Amerikaanse persbureau Bloomberg een vrijwel identieke tekst. Volgens het Witte Huis kwam die tekst niet overeen met het echte memorandum, maar de officiële tekst die nu naar buiten is gekomen verschilt nauwelijks van de eerder uitgelekte versies.
De Amerikaanse president sprak vanmiddag na afloop van de G7-top in Évian-les-Bains op een persconferentie ook over de afspraken met Iran. Hij suggereerde dat het document misschien morgen al getekend kan worden. Ook noemde hij het een mogelijkheid dat hij in Europa blijft om het akkoord te tekenen.
Kritiek op Netanyahu
Trump kreeg ook vragen over de houding van de Israëlische premier Netanyahu. “We hebben een klein meningsverschil over Libanon”, zei Trump.
In de afspraken staat dat het stoppen met militaire acties ook geldt voor Libanon. Trump zei dat hij de premier heeft gevraagd het wat rustiger aan te doen. “Je hoeft niet elke keer een gebouw plat te gooien als er iemand van Hezbollah binnenloopt”, zou hij tegen Netanyahu hebben gezegd.
