Lokale verkiezing in Noord-Engeland kan lot van premier Starmer bepalen

• Fleur Launspach

  correspondent Verenigd Koninkrijk en Ierland

Vandaag stemmen de kiezers in de Noord-Engelse regio Makerfield niet alleen over hun lokale kandidaat voor het Lagerhuis, maar ook over de toekomst van het land.

Normaal is zo’n tussentijdse lokale verkiezing geen groot nieuws – en tot een maand geleden hadden veel Britten nog nooit van Makerfield gehoord. Maar deze verkiezing kan grote gevolgen hebben.

De Labour-kandidaat in Makerfield is namelijk Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Vanwege zijn politieke succes in het noorden wordt hij ook wel ‘King of the North’ genoemd. En Burnhams plan is, als hij de zetel wint, om de premier van diens troon te stoten. Een Lagerhuis-zetel is een vereiste voor het premierschap.

Burnhams timing is perfect. Labour-premier Keir Starmer peilt historisch laag bij het publiek en staat onder druk om af te treden na een zware nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Labour moet het vertrouwen van de kiezer terugwinnen om aan de macht te blijven, en vestigt nieuwe hoop op Burnham.

Peilingen laten zien dat hij de populairste Labour-politicus is. Bovendien zou hij binnen de partij voldoende steun hebben om een coup tegen Starmer te plegen.

De inwoners van Makerfield zijn zich er bewust van hoe belangrijk hun stem opeens is geworden, al vertegenwoordigt het district, dat bestaat uit voormalige mijnwerkersdorpen, eigenlijk maar zo’n 0,1 procent van de nationale stem.

De afgelopen weken zijn de inwoners overspoeld door campagneteams en journalisten, en zijn ze plots het middelpunt geworden van een verkiezingscircus dat mogelijk de nieuwe premier van het land bepaalt. “Het is overdonderend en bizar”, vertelt een vrouw bij het station.

Andy Burnhams reputatie als man van het noorden resoneert in Makerfield. Kiezers die zeggen op hem te zullen stemmen, noemen zijn nuchtere, down-to-earth-houding en zijn begrip voor gewone arbeiders. Burnham belooft als premier het gat tussen het armere noorden en het rijkere zuiden van Engeland te verkleinen.

Maar toch is het geen gelopen race in Makerfield. De andere partij die hoog peilt is Reform UK, de anti-immigratiepartij van Nigel Farage. “De problemen hier worden toch niet opgelost”, zegt een vrouw bij de supermarkt. “Mensen voelen zich vergeten, en de mooie beloftes van eerdere politici zijn niet nagekomen.”

Het is die desillusie en teleurstelling in de grote politieke partijen die ervoor zorgen dat Farages radicaal-rechtse anti-immigratiepartij terrein wint. “Ik heb gezien hoe het hier is verloederd”, zegt een Reform-stemmer in Wigan, dat binnen het kiesdistrict Makerfield valt. “We moeten ons richten op onze eigen mensen, stoppen met hulp aan vluchtelingen en alle immigranten moeten het land uit”, zegt hij.

Mocht Burnham in Makerfield winnen en daarmee een antwoord bieden op de opmars van Farages partij, dan zou dat zijn aantrekkingskracht binnen de Labour-partij verder vergroten. Premier Starmer heeft herhaaldelijk gezegd dat hij zal aanblijven – ook als het tot een leiderschapsstrijd met Andy Burnham komt.