NOS Nieuws••Aangepast
Onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran in Zwitserland gaan vandaag niet door, heeft het Zwitserse ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. Delegaties van beide landen zouden elkaar ontmoeten in een hotel op de berg Bürgenstock bij Luzern.
Vannacht werd al bekend dat de Amerikaanse vicepresident Vance zijn reis naar Zwitserland had uitgesteld. Het Witte Huis zei in een verklaring dat de “logistiek van de onderhandelingen nooit eenvoudig of voorspelbaar was”. Specifieker over de reden van het uitstel werd een woordvoerder niet.
Voordat bekend werd dat Vance vooralsnog in de VS blijft, berichtte het Iraanse persbureau Tasnim dat Teheran eerst tekenen wil zien dat de VS zich houdt aan het basisakkoord. Pas daarna zou sprake kunnen zijn van verdere gesprekken.
Op de Bürgenstock zou een begin gemaakt worden met de vervolgonderhandelingen tussen de VS en Iran. De landen kwamen deze week tot een raamwerk voor een einde aan de oorlog, maar er zijn nog veel losse eindjes. Over de details zou de komende twee maanden verder worden gesproken. Wat de afzegging betekent voor dat proces, is nog niet duidelijk.
Uitval naar Israëlische critici
Het basisakkoord tussen de VS en Iran voorziet ook in een einde van de oorlog tussen Israël en Libanon. Vance heeft donderdag scherp uitgehaald naar Israëlische critici van het akkoord. “Als ik deel zou uitmaken van het Israëlische kabinet, zou ik denk ik niet mijn enige sterke bondgenoot aanvallen die ik nog heb in de wereld.”
Vance voegde eraan toe dat president Trump “de enige wereldleider is die op dit moment sympathiek staat tegenover Israël”.
In eigen land ligt premier Netanyahu onder vuur van de oppositie, maar ook binnen zijn kabinet is er onvrede. De extremistische ministers Ben-Gvir en Smotrich willen niets weten van het akkoord, dat inhoudt dat Israël ook zijn aanvallen in Libanon staakt.
Vance zei verder dat hij Israëlische kabinetsleden erop zal wijzen dat “twee derde van de wapens waarmee Israël zich beschermt, geproduceerd is in de VS en betaald met Amerikaans belastinggeld”.
Olie
Critici stellen dat Iran als duidelijke winnaar uit de onderhandelingen is gekomen. Sancties tegen het land worden opgeheven en bevroren tegoeden komen weer vrij, terwijl harde toezeggingen over het Iraanse nucleaire programma en afspraken over het beperken van het raketprogramma ontbreken.
Vance zei over dat laatste dat geen enkel land zal instemmen met voorwaarden waardoor het zichzelf niet meer kan verdedigen. Over het opheffen van de sancties gericht tegen de olie-export van Iran zei Vance dat Iran daar “geen nieuw voordeel” van heeft. Volgens The New York Times gaat hij er daarbij aan voorbij dat Iran voor de oorlog grote moeite had om zijn olie te verkopen; en als het daarin slaagde, moest het de olie onder marktprijs verkopen.
Hezbollah
De relatie tussen de Israëlische premier Netanyahu en president Trump staat al langer onder druk. Trump heeft zich, al dan niet publiekelijk, meermaals kritisch uitgelaten over de opstelling van Netanyahu.
De Israëlische premier wil de vrije hand houden in Libanon om de Hezbollah-militie, Irans bondgenoot, te bestrijden. Iran heeft in de onderhandelingen met de VS echter afgedwongen dat Libanon onderdeel uitmaakt van het akkoord.
Zonder zich expliciet tegen het akkoord tussen Iran en de VS uit te spreken heeft Netanyahu gezegd dat Israël aanwezig blijft in Libanon en zich dus niet terugtrekt. Het bezetten van het zuiden van Libanon is nodig om burgers in Israël te beschermen tegen aanvallen door Hezbollah, zegt Netanyahu. President Trump zei deze week op de G7 dat Netanyahu uit de voeten kan met een “mildere benadering”.
