Jerney Kaagman (1947-2026) schreef geschiedenis in haar iconische strakke blauwe pak

• Petra Steenhoff

  redacteur Online

Jerney Kaagman, de zangeres van de Nederlandse band Earth & Fire, is overleden. Ze leed al jaren aan de ziekte van Parkinson. Naast haar zangcarrière zette Kaagman zich in voor de belangen van artiesten als voorzitter en medeoprichter van de muzikantenvakbond BV Pop en later als voorzitter van de Stichting Conamus (nu Stichting Buma Cultuur). Een nieuwe generatie leerde haar kennen toen ze van 2002 tot 2008 jurylid was van het talentenjachtprogramma Idols.

De in 1947 in Den Haag geboren Christina Henriette Kaagman begon haar zangcarrière in het schoolkoor en in de schoolband The Rangers van het Voorburgse Huygenslyceum.

In 1969 werd ze gevraagd als zangeres bij de Haagse popgroep Earth & Fire. Met haar unieke, krachtige, heldere stem en glamrockachtige kledingstijl werd ze niet alleen het boegbeeld van de band, maar groeide ze uit tot een stijl- en zangicoon.

Met Kaagman als frontvrouw brak Earth & Fire in 1970 door met Seasons, geschreven door George Kooymans van Golden Earring. Hun eerste nummer 1-hit had de band twee jaar later met Memories en de allergrootste hit, ook internationaal, was Weekend, uit 1979.

Earth & Fire ontwikkelde zich van een progressieve rockband met invloeden van Jefferson Airplane en symfonische rock uiteindelijk naar popmuziek. Kaagmans stem was de constante factor door al die stijlveranderingen heen.

Handelsmerk waren haar sexy pakken en diepe decolletés, zoals het strakke blauwe pak dat ze droeg in de video bij Weekend:

Het iconische blauwe pak dat Kaagman droeg bij Toppop veroorzaakte destijds veel opschudding in Nederland. Het werd gezien als erg gewaagd, sexy, futuristisch en zou een generatie pubers in verwarring hebben gebracht.

Het pak zat zo strak dat Kaagman zich er nauwelijks in kon bewegen, vertelde regisseur Bert van der Veer er later over. Het pak uit Weekend werd een van de meest iconische outfits in de Nederlandse popmuziek en heeft tegenwoordig een plekje gekregen in museum Beeld & Geluid.

De band ging in 1983 uit elkaar. Dat jaar poseerde ze naakt in de Playboy. Daarna lanceerde ze een eigen geurlijn bij V&D en maakte twee soloalbums. In 1987 maakte Earth & Fire een korte comeback.

Na haar zangcarrière werd Kaagman voorzitter van de muzikantenvakbond BV Pop. Ze werkte in de jaren 90 als pr-manager bij Radio Noordzee Nationaal en werd in 2000 directeur bij de Stichting Conamus (later Stichting Buma Cultuur) die zich bezighield met ondersteuning en promotie van Nederlandse muziek.

Kaagman zette zich in voor meer beleid tegen het illegaal downloaden van muziek en voor een betere auteursrechtenregeling voor artiesten. Bij haar vertrek in 2009 bij Buma Cultuur werd ze benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Van 2002 tot 2008 was Kaagman jurylid van het talentenjachtprogramma Idols. Ze kreeg toen veel kritiek op haar strenge commentaar op de kandidaten en haar starre gezichtsuitdrukking. Ze werd ervan beschuldigd botox te hebben gebruikt. In 2012 maakte ze in een interview met Weekend bekend dat ze de ziekte van Parkinson had en dat iedereen die had gespeculeerd over haar botoxgebruik excuses zou moeten maken.

De ziekte van Parkinson is een hersenziekte waarbij zenuwcellen langzaam afsterven. Stijfheid van de spieren is één van de kenmerken van de ziekte. Ook trillen komt vaak voor bij parkinsonpatiënten. Haar ‘pokerface’ bleek achteraf een van de eerste verschijnselen van de ziekte te zijn, maar dat wist ze toen zelf ook nog niet.

In Weekend zei Kaagman dat ze een voorbeeld wilde zijn voor anderen. “Ik kom hiermee uit de kast, en hoop dat dat voor veel mensen een steun is. Het is nu ook zo ver dat ik de deur wil opengooien en roepen: ‘Joehoe, hier ben ik, ik ben Jerney Kaagman en ik heb Parkinson’.”

Daarna verscheen ze nog maar weinig in de publiciteit. In 2016 gaf ze een interview aan zanger en vriend Henk Westbroek uit wiens handen ze de Hans Kosterman Prijs kreeg uitgereikt voor haar grote inzet op het gebied van auteursrechten voor artiesten. “Het gaat de ene dag goed en de andere dag niet”, omschreef ze haar toestand toen. Zonder haar vriend Bert Ruiter zou ze niet meer thuis kunnen wonen, vertelde ze. “Als hij wegvalt, moet ik naar een verpleeghuis.”

Kaagman was sinds 1974 samen met Ruiter, de basgitarist van de Nederlandse band Focus, die in 1978 overstapte naar Earth & Fire. Hij overleed in maart 2022. Kaagman woonde toen al in het Rosa Spier Huis in Laren, een woon- en werkcentrum voor oudere kunstenaars en wetenschappers.

In augustus 2023 kreeg ze uit handen van gitarist Jan Akkerman de Lifetime Achievement Award. Die prijs was in het leven geroepen door muziekjournalist Martin Reitsma en werd toegekend voor haar zangcarrière en haar inzet voor de belangen van popmuzikanten.

Jerney Kaagman is 79 jaar geworden.