Olieramp voor Omaanse kust: tanker van Russische schaduwvloot al weken gestrand

Voor de zuidkust van Oman voltrekt zich een olieramp. Er lekt ruwe aardolie uit een vastgelopen tanker die naar schatting zeker 800.000 vaten vervoert. Op satellietbeelden is te zien dat het schip verder wegzakt onder water, meldt persbureau AP.

De tanker is genaamd Caroline Bezengi en maakt volgens Europese landen deel uit van de Russische schaduwvloot waarmee westerse sancties tegen Rusland worden omzeild. Het schip werd begin juni getroffen door een of meerdere explosies. Wat de ontploffingen heeft veroorzaakt, is nog steeds onduidelijk.

De tanker ligt inmiddels al anderhalve maand op de rotsen voor het Omaanse eiland Jazirat Al Qibliyyah en heeft daar een kilometerslange olievlek veroorzaakt.

Er zijn grote zorgen over de gevolgen voor het milieu. Op en rondom het eiland komen onder meer zeldzame soorten zeeschildpadden en walvissen voor.

“Voor het lokale ecosysteem is het een ramp”, zegt milieu- en conflictonderzoeker Wim Zwijnenburg. Hij is onder meer verbonden aan vredesorganisatie Pax en schrijft ook voor onderzoekscollectief Bellingcat. Satellietfoto’s laten volgens hem zien dat er bij het eiland een schoonmaakactie nodig is.

Zwijnenburg denkt dat één van de zes olietanks aan boord lek is geraakt. Elke tank bevat zo’n 200.000 vaten aan ruwe aardolie. Het is onduidelijk of alle zes tanks gevuld waren tijdens het transport, maar het is mogelijk dat er een miljoen vaten aan boord waren.

Zwijnenburg ziet een lichtpuntje: door de weersomstandigheden lijkt een aanzienlijk deel van de olie aan het wateroppervlak te zijn verdund en verdampt. Twee dagen geleden was op bijna 800 vierkante kilometer een olieglans te zien. De situatie lijkt inmiddels iets verbeterd.

Satellietfoto’s van vandaag “laten zien dat er nog steeds olie zichtbaar is 200 kilometer ten noorden van het schip, maar de vlek lijkt niet groter te worden”. Zwijnenburg benadrukt dat er onderzoek ter plekke nodig is, omdat bewolking het zicht vanuit de satelliet hindert.

Oman maakte donderdag bekend dat er een actie op touw is gezet. Onderzoekers houden de getroffen locatie in de gaten, melden Omaanse staatsmedia. Of er ook maatregelen zijn getroffen zoals een bergings- of opruimactie is niet bekendgemaakt.

De vrees is dat Oman volledig voor de kosten van de ramp opdraait, bovenop alle schade voor de lokale flora en fauna. Volgens Greenpeace, dat onderzoek heeft gedaan naar de Russische schaduwvloot, is de verzekering van de Caroline Bezengi niet in orde. Oman zou de in China gevestigde eigenaar van het schip tevergeefs hebben opgeroepen om in actie te komen.

De wateren rondom het Arabische Schiereiland hebben de afgelopen jaren herhaaldelijk te maken gekregen met vervuiling door gezonken schepen. De Rode Zee, Arabische Zee, Perzische Golf, Golf van Oman en de Golf van Aden zijn veranderd in een conflictzone.

De Houthi’s in Jemen en de Revolutionaire Garde in Iran hebben bij elkaar vele tientallen commerciële schepen aangevallen. Diverse tankers en bulkschepen zijn er tot zinken gebracht, zoals de Rubymar in maart 2024. Dat schip had onder meer miljoenen kilo’s kunstmest aan boord.

Vooralsnog is het gissen of de Caroline Bezengi is aangevallen en zo ja, door wie. Voor de flora en fauna maakt dat weinig uit. “Het is wel duidelijk dat deze wateren al veel vervuiling hebben opgelopen door aanvallen op de civiele zeevaart”, vat Zwijnenburg het samen. Dat treft behalve de natuur ook lokale vissersgemeenschappen.