Duizenden mensen bij wake na dood van oud-hoogleraar die van plagiaat werd beschuldigd

Op het Trafalgar-plein in Londen zijn duizenden mensen bijeengekomen voor een wake ten nagedachtenis aan Jason Arday. Hij werd vorige week op 41-jarige leeftijd dood aangetroffen nadat hij recent was afgetreden bij de prestigieuze Universiteit van Cambridge na beschuldigingen van plagiaat en liegen op zijn cv.

Het vermoeden bestaat dat Arday suïcide heeft gepleegd, de politie houdt geen rekening met een misdrijf. In een verklaring na zijn aftreden schreef de oud-hoogleraar dat hij sinds zijn benoeming doelwit was van “onophoudelijke kritiek en persoonlijke aanvallen”. Britse media hadden uitgebreid bericht over de aantijgingen, zijn aftreden als hoogleraar en zijn dood.

In de media werd onder meer de vraag opgeworpen of Ardays aanstelling aan de prestigieuze universiteit het gevolg was van een doorgeschoten diversiteitsbeleid. De organisatie van de wake(opent in nieuw venster) houdt rechtse media, politici en radicaalrechts verantwoordelijk voor zijn dood. Volgens organisatoren zijn zij schuldig aan “een racistische heksenjacht die heeft geleid tot het meest tragische resultaat”.

De Brit van Ghanese afkomst werd in 2023 op 37-jarige leeftijd benoemd tot hoogleraar sociologie. Daarmee was hij de jongste zwarte hoogleraar in de geschiedenis van de Cambridge-universiteit. Hij werd aangenomen op het moment dat er aan de universiteit nog weinig zwarte professoren werkten, tot onvrede van een deel van de studenten en andere professoren. Zij pleitten voor een diverser hooglerarenbestand.

Arday werd na zijn aanstelling door het hoofd van de faculteit gepresenteerd als de beste in zijn vakgebied, maar enkele maanden daarna werd de universiteit door wetenschappers gewezen op mogelijke gevallen van plagiaat in zijn werk. Ook zijn eerder gepubliceerde werk zou fouten bevatten en deels geplagieerd zijn.

Signalen hierover van verschillende wetenschappelijke instituten en deskundigen werden door de universiteit niet opgepakt, schrijft The New York Times. Zo werden waarschuwingen over het werk van Arday door de universiteit in de wind geslagen en weigerde Cambridge lange tijd onderzoek naar zijn werk.

Volgens de krant blijkt(opent in nieuw venster) dat de universiteit onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar de kwalificaties van Arday. Zo zou hij zijn aangenomen na een procedure waarin ook beter gekwalificeerde academici werden geïnterviewd voor de positie, onder wie twee zwarte vrouwen.

Pas toen een grote groep academici opriep tot een evaluatie van de benoeming van Arday, besloot de universiteit tot een onderzoek. Wat betreft deze groep moet dit door een onafhankelijk instituut worden uitgevoerd. De rector van de Cambridge-universiteit, Chris Smith, erkent dat beschuldigingen van plagiaat moeten worden onderzocht, maar hij zegt dat daarbij geen plaats is voor een “racistische hetze”.

Arday heeft zelf beschuldigingen van plagiaat altijd ontkend, maar hij erkende wel dat er fouten in zijn werk zaten. Zo had hij op zijn cv meerdere functies staan die hij niet zou hebben vervuld. De Liverpool John Moores Universiteit, waar Arday in 2015 zijn doctoraalt behaalde, zegt beschuldigingen van plagiaat in het proefschrift van Arday te hebben onderzocht, maar zegt dat deze zijn verworpen(opent in nieuw venster).

Na de plagiaatbeschuldigingen kwamen er nog meer vraagtekens over het persoonlijke leven van de academicus. Zo zei Arday dat hij vanwege een autismediagnose een groot deel van zijn jeugd niet praatte en dat hij pas sinds zijn achttiende kon lezen en schrijven. In Britse media worden bronnen opgevoerd die deze beweringen tegenspreken. Ook het waarheidsgehalte achter andere beweringen wordt betwijfeld, zoals bedragen die Arday zou hebben binnengehaald voor goede doelen.

Onder anderen de organisatoren van de wake wijzen met een beschuldigende vinger naar de Britse pers. Zij stellen dat Arday, in vergelijking met witte academici, onevenredig hard werd aangepakt. “Het echte doel van radicaalrechts is om te suggereren dat zwarte mensen alleen posities krijgen vanwege hun huidskleur, in plaats van hun prestaties en kunde.”

Een open brief aan premier Burnham waarin wordt opgeroepen tot een onderzoek naar hoe een verantwoordelijke pers wordt gewaarborgd, is inmiddels al 80.000 keer ondertekend. Volgens de ondertekenaars is de dood van Arday een direct gevolg van intimidatie door de pers. “Twee weken lang werd hij onophoudelijk lastiggevallen, zelfs nadat hij ontslag had genomen als professor.”

Andere gevallen van plagiaatbeschuldigingen kregen veel minder media-aandacht dan de zaak van Arday, omdat die over witte mensen gingen, staat in de brief. “Er kan geen enkele twijfel over bestaan dat racisme de kern van dit verhaal was.”