NOS NieuwsAangepast
De drie coalitiepartijen die onderhandelen over de begroting voor volgend jaar hebben op de valreep een akkoord bereikt. Dat zeggen bronnen in Den Haag. Sinds 18.00 uur zijn de ministers van het kabinet bijeen voor een overleg over Prinsjesdag. Daar wordt het bereikte akkoord besproken. “Er zit voor ieder wat wils in”, zeggen ingewijden.
Het kabinetsoverleg werd vandaag verschillende keren uitgesteld, omdat D66, VVD en CDA er nog niet uit waren, maar nu gaat het definitief door. Het ministerie van Financiën laat weten dat premier Jetten (D66) en minister van Financiën Heinen (VVD) na afloop de pers te woord staan.
De drie partijen waren al het hele weekend en een stuk zondagnacht met elkaar in overleg, en ook vanmorgen vanaf 09.00 uur. Ingewijden meldden eerder vanmiddag al dat betrokkenen hoopvol waren over een akkoord.
De tijd dringt, want eigenlijk moeten de plannen vandaag nog naar de Raad van State, die er advies over moet geven voordat ze op Prinsjesdag naar buiten komen.
‘Goede handreiking naar oppositie’
Volgens CDA-leider Bontenbal was het doel om tot “een goede handreiking naar de oppositie” te komen. “Ik denk dat dat gelukt is.” Om tot meerderheden voor de kabinetsplannen te komen, heeft het kabinet de steun van oppositiepartijen nodig.
Bontenbal erkent dat het allemaal wel erg lang duurde voordat de partijen het eens werden. “Die kritiek begrijp ik.” Het ging volgens hem soms moeizaam. “Maar er is niet geschreeuwd, niet gevloekt of met deuren gesmeten.”
Ook minister Van Weel van Justitie toont zich ontevreden over het hele proces. Hij hoopt niet dat het de onderlinge verhoudingen tussen de coalitiepartijen te veel heeft geschaad. “Maar het is voor de uitstraling van de politiek niet fraai.” Volgens zijn collega Aartsen van Werk en Participatie is het vinden van overeenstemming “complexer gebleken dan we dachten”.
Onduidelijk
Welke inhoudelijke overeenstemming er is bereikt is onduidelijk, en het is ook niet zeker dat daar vanavond veel over bekendgemaakt wordt. Doorgaans worden die plannen pas met Prinsjesdag bekendgemaakt. Maar het kan ook zijn dat het minderheidskabinet na alle onrust over de begroting wel iets over de inhoud prijsgeeft.
De afgelopen twee weken onderhandelden de partijen van het minderheidskabinet eerst met oppositiepartijen om steun te krijgen voor een begroting. Dat verliep moeizaam en daarbij kwam voldoende steun van de oppositie nergens in zicht, waardoor de begroting zonder meerderheid in de Tweede Kamer wordt ingediend. Oppositiepartijen zeiden dat het kabinet geen keuzes maakte en te veel voor zich uit bleef schuiven.
Interne verschillen
Te horen was steeds dat D66 en CDA niet willen dat de begroting te veel naar rechts leunt, om zo steun van Pro te krijgen. Pro is in de Tweede en Eerste Kamer de grootste oppositiepartij en daarmee nodig voor meerderheden. Pro wil de bezuinigingen van zes miljard euro op de sociale zekerheid van tafel en wil dat hogere inkomens meer belast worden.
De VVD is daar niet voor en vreest ook dat toezeggingen op dat vlak de verhoudingen met JA21 en SGP op het spel zetten. Met die partijen kan de coalitie in de Tweede Kamer ook een meerderheid ‘over rechts’ vormen, iets wat de VVD graag wil. In de Eerste Kamer is er met deze partijen geen meerderheid.
