NOS Nieuws
Tegen ambtenaren van het ministerie van Financiën wordt door het kabinet vooralsnog geen aangifte gedaan voor het achterhouden van de ‘datakluis’ met bestanden over het toeslagenschandaal. Een meerderheid in de Tweede Kamer legt zich hier vooralsnog bij neer.
Weliswaar zijn er ambtenaren verantwoordelijk voor het buiten beeld houden van de datakluis met miljoenen documenten. Maar er is geen bewijs dat zij dat “moedwillig” deden om bewijsmateriaal achter te houden, zegt staatssecretaris Eerenberg van Financiën.
“Aangifte doen is een zwaar middel. Ambtenaren zijn werknemers die ook uiterste zorgvuldigheid mogen verwachten”, zegt Eerenberg. “Ik heb geen ‘redelijk vermoeden’ in handen van opzet. Dat is de toetssteen voor de stap naar strafrechtelijke vervolging.”
Een groep gedupeerde toeslagenouders heeft vorige maand wel aangifte gedaan. De gedupeerden beschuldigen de ambtenaren ervan bewijsmateriaal te hebben verduisterd dat mogelijk relevant was geweest in het onderzoek naar het toeslagenschandaal.
Meer onderzoeken
In plaats van een aangifte komen er nu eerst meer onderzoeken naar hoe de datakluis, en later bleek nog een tweede, buiten beeld zijn geraakt. Daaruit moet vervolgens blijken of er alsnog aangifte moet worden gedaan. Het gaat om onderzoeken door accountant BDO en door een onafhankelijke commissie.
Deze commissie start in oktober, onder voorzitterschap van oud-Kamerlid van GroenLinks-PvdA Senna Maatoug. De commissie onderzoekt de gang van zaken en om wat voor documenten het gaat. Maatoug was zelf lid van de parlementaire enquêtecommissie die de misstanden rond de kinderopvangtoeslag onderzocht.
Staatssecretaris Palmen van Herstel Toeslagen nam een groot deel van de schuld op zich voor het laat informeren van de Tweede Kamer. Zij was, in tegenstelling tot Eerenberg, ook al staatssecretaris toen de datakluis boven water was gekomen. Toch duurde het nog maanden voor zij de Kamer informeerde.
“Ik heb onbewust nagelaten navraag te blijven doen naar de datakluis”, zei zij geëmotioneerd. “Ik heb steken laten vallen en dat reken ik mijzelf aan.” Zij bood haar excuses aan.
Privacywetgeving
De datakluis is een afgeschermde digitale bewaaromgeving van bestanden met documenten. Hij werd in 2019 gecreëerd omdat de Belastingdienst achterliep met het opschonen en vernietigen van bestanden vanwege de privacywetgeving.
Deze manier van opslaan moest de privacy garanderen. Medewerkers van de Belastingdienst hadden niet meer zomaar toegang tot de gegevens. En de bestanden konden ook niet per ongeluk vernietigd worden. Op de een of andere manier verdween de datakluis daarna uit het zicht.
Na de vondst bleek uit steekproeven dat in de datakluis bestanden zitten die aangeleverd hadden moeten worden aan de parlementaire enquêtecommissie naar het toeslagenschandaal.
