NOS Nieuws
Ruim dertig jaar na de doop is de Batavia begonnen aan zijn laatste reis door Nederland. De reconstructie van het historische VOC-schip is vanochtend vanuit Lelystad vertrokken naar Amsterdam. Daar komt het op een draagconstructie te liggen, die naar verwachting begin volgende maand in z’n geheel op een ponton weer naar Lelystad wordt verscheept.
De hele operatie is nodig omdat de Batavia, sinds jaar en dag een publiekstrekker naast het outletcenter in Lelystad, houtrot vertoont en daardoor niet langer in het water kan blijven liggen. Voorzien van een ‘stoel’ is het schip in de toekomst weer te bekijken op steenworp afstand van de oude ligplaats: bij Museum Batavialand, dat eind 2028 weer open hoopt te gaan.
Het schip trok vanochtend veel bekijks:
De reconstructie van de Batavia is het geesteskind van Willem Vos, de scheepsbouwmeester die het plan in 1985 van de grond kreeg als leer- en werkgelegenheidsproject. De constructie was een puzzel. Bouwtekeningen waren in de 17de eeuw niet gangbaar en natuurgetrouwe tekeningen van de Batavia, die al op de eerste reis verging voor de kust van Australië, bestaan niet.
Door inspiratie op te doen bij andere schepen uit die tijd kon Vos toch aan de slag en in 1995, tien jaar na het begin van de bouw, doopte koningin Beatrix het schip in de haven van Lelystad. De Batavia deed dat jaar ook mee aan Sail Amsterdam. In de loop der jaren groeide de nieuwe Batavia uit tot een icoon van de stad, met naar schatting in totaal 5 miljoen bezoekers.
Voor anker in Sydney
Het schip diende ook als visitekaartje tot in het verre buitenland. Zo voer het in 1999 helemaal naar Sydney, waar het jaar erop de Olympische Spelen plaatsvonden. Die reis liep bijna op een debacle uit, schrijft Omroep Flevoland, omdat er niet genoeg geld was voor de terugreis. De gemeente Lelystad en provincie moesten toen bijspringen.
Ook maakte het schip zijn opwachting in De Scheepsjongens van Bontekoe (2007) en voer het voor opnames in avonturenfilm Michiel de Ruyter (2015) het Markermeer op. “Wie mag er nou met dit soort schepen gewoon zeeslagje spelen?”, zei hoofdrolspeler Frank Lammers destijds bij een rondleiding over het schip, duidelijk onder de indruk.
Een paar jaar geleden was het volgens scheepsbouwer Vos al zo beroerd gesteld met de conditie van zijn 60 meter lange schip, dat ze de Batavia maar het beste ergens konden laten vergaan. “Zoals het een scheepswrak betaamt. Ik zou het schip een laatste rustplaats willen geven, op de Marker Wadden bijvoorbeeld. Op een leuke plek met een informatiecentrum erbij.”
Zover wilde directie van Museum Batavialand het niet laten komen. Toenmalig directeur Astrid Hertog gaf al aan dat het de voorkeur zou hebben om het schip op het droge te trekken en van een overkapping te voorzien. “Maar dat is best een klus en operatie.” Ruim vier jaar na Vos’ voorstel om het schip een zeegraf te geven, komt de Batavia nu dus toch aan land.
