Schadevergoeding voor zwarte Canadese om discriminatie bij verkeerscontrole

Een Canadese vrouw heeft een schadevergoeding toegekend gekregen van omgerekend ruim 15.000 euro vanwege discriminatie bij een verkeerscontrole. Het mensenrechtenhof van de provincie British Columbia oordeelde(opent in nieuw venster) dat er bij het contact met de politie in Vancouver sprake was van “aantasting van haar waardigheid, gevoelens en zelfrespect”.

Safiya Elshazly, een zwarte vrouw, zat op een dinsdagavond in december 2020 met drie anderen op de achterbank van een auto toen de politie het voertuig aanhield. Toen een agent haar vroeg naar haar legitimatie omdat hij een bekeuring wilde uitschrijven voor het niet dragen van de veiligheidsgordel, zei ze die niet bij zich te hebben.

Daarop hield de agent haar aan wegens obstructie en boeide hij haar buiten de auto met haar armen op de rug. In haar klacht wees Elshazly erop dat de agent haar anders behandelde dan de witte bestuurder. Die had eveneens geen legitimatiebewijs bij zich, maar werd volgens haar “beleefd behandeld, gerustgesteld en respectvol toegesproken”.

Andere agenten die getuigden in de zaak verklaarden dat het tegen de regels is om iemand die geen legitimatie toont meteen te arresteren. Het standaard politieprotocol is dat een agent eerst naar persoonsgegevens als naam, geboortedatum en adres vraagt, om die in de beschikbare systemen op te zoeken.

Een andere agent die ter plaatse kwam zei vervolgens tegen de vrouw dat ze “behoorlijk dronken” was, zo viel te horen op geluidsopnames. De vrouw sprak dat tegen en zei dat ze uit geloofsovertuiging geen alcohol gebruikt. Dezelfde agent maande haar te blijven waar ze was, omdat hij niet wilde dat ze “ervandoor zou gaan”, terwijl ze zich nauwelijks had verroerd.

De politieleiding stelde in een verweer dat de vrouw geen nadeel heeft ondervonden van de situatie en voegde eraan toe dat de eerste agent haar had aangehouden vanwege haar gedrag, en niet vanwege “beschermde kenmerken” zoals ras en huidskleur.

De leden van het mensenrechtenthof veegden die lezing van tafel en achtten het “waarschijnlijker dan niet dat het stereotype dat zwarte mensen geneigd zijn tot crimineel gedrag, van invloed is geweest op het gedrag van de agenten”. Zij onderwierpen haar aan “ongegronde, verscherpte controle en bestookten haar met denigrerende opmerkingen en beschuldigingen”.

In dezelfde uitspraak oordeelt het hof dat het besluit om de vrouw te arresteren en fysiek in bedwang te houden “werd beïnvloed door zowel het stereotype van de ‘boze zwarte vrouw’ als door de onevenredige verwachting van volgzaamheid en gehoorzaamheid van mensen die als raciaal ‘anders’ worden gezien”.

Het hof, een semi-rechterlijke instantie, kende Elshazly een schadevergoeding van 25.000 Canadese dollar toe voor de aantasting van haar waardigheid, omgerekend zo’n 15.550 euro. Ook kreeg ze bijna 900 euro toegewezen voor de vervanging van haar telefoon, die tijdens de arrestatie beschadigd was geraakt.