NOS Nieuws
Voor oud-student Ilja van Dijk (26) voelt het afbetalen van de studieschuld nog ver weg. Ilja kan maar geen baan vinden, waardoor het bedrag voorlopig niet hoeft te worden afgelost. Ilja’s studieschuld loopt tegen de 50.000 euro aan. “Dit belemmert mijn toekomstdromen.”
En Ilja is geen uitzondering. Uit nieuwe cijfers van het CBS blijkt dat bijna 150.000 studenten en voormalige studenten een studieschuld van 50.000 euro of meer hebben, een verdubbeling in zes jaar.
Dat zijn volgens CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen vooral oud-studenten die in het leenstelsel hun schuld opbouwden. Zo ook Ilja.
Dat veel studenten die jaren door het wegvallen van de basisbeurs gedwongen waren om te lenen is een groot probleem, zegt econoom en docent macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam Ciara van Krevel. “De minister drukte hen op het hart dat ze geen leenangst moesten hebben. Dat heeft ervoor gezorgd dat meer mensen gingen lenen.”
Er zijn veel verschillende redenen om veel geld te lenen in je studietijd. Sommige mensen kunnen niet werken naast hun studie omdat ze bijvoorbeeld mantelzorg verlenen, zegt de Landelijke Studentenvakbond (LSVb).
Het kan ook gaan om iemand die eerst een verkeerde studiekeuze heeft gemaakt en later op een andere studie is overgestapt. “Het is heel persoonlijk,” zegt voorzitter Evy Kras. “Maar niemand kiest voor een hoge studieschuld natuurlijk.”
Het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) zegt studenten die meer schuld opbouwen vaak geen financiële steun van thuis kregen of langer moesten studeren en andere toeslagen kwijtraakten. Voorzitter Allis Richardson: “Juist voor deze groepen studenten is lenen vaak noodzakelijk om te kunnen studeren.”
Ilja begon in 2019 met de bachelor Sociologie aan de Universiteit van Amsterdam en ging in januari 2022 op kamers in de hoofdstad. Maar na een niet afgemaakt master Theaterwetenschappen, verhuisde Ilja uit noodzaak terug diens ouders in Huizen.
In de drie jaar tijd dat Ilja op kamers woonde, heeft die geleend. “Het eerste jaar begon ik met 450 euro per maand, maar daarna kwam ik er achter dat ik meer nodig had.” Langzamerhand liep het tot het maximale bedrag. “Dit deed ik om de huur en boodschappen te betalen en daarnaast nog een sociaal leven te leiden”, zegt Ilja.
Bovendien zat Ilja een jaar in het bestuur bij de studententoneelvereniging, wat veel tijd en moeite kostte. “Dat heeft er voor gezorgd dat ik een jaar langer ging lenen, omdat ik hiervoor parttime gecompenseerd werd.”
Studentenorganisatie ISO roept het kabinet op om zijn ambities voor de studenten waar te maken. In het coalitieakkoord hebben VVD, CDA en D66 doelen gesteld om de financiële positie van studenten te versterken.
Zo moet de rente van studieleningen maximaal op 2,5 procent komen. Dat rentepercentage is de afgelopen jaren omhoog gegaan. Nu staat het op 2,33 procent. Woensdag maakt DUO het percentage voor 2027 bekend.
Als de rente hoger wordt, gaan (oud)studenten meer betalen als hun rentevaste periode voorbij is.
De studieschuld blijft Ilja voorlopig nog achtervolgen. Na 1,5 jaar solliciteren zit die met diploma maar zonder baan bij diens ouders. “Ik heb er geen vertrouwen in dat ik in de nabije toekomst een huis kan vinden.”
