NOS Nieuws
Een melding van huiselijk geweld of kindermishandeling belandt vaak op een grote stapel. Al jaren duurt het te lang voordat er actie wordt ondernomen. Kritiek van buitenaf was er al, maar nu trekt Veilig Thuis zelf aan de bel.
Het komt doordat het aantal adviezen en meldingen maar blijft stijgen, de situaties die complexer worden en de tekorten overal in de zorg. Per jaar worden tienduizenden situaties waarin mensen mogelijk worden mishandeld te laat opgepakt. De enige oplossing, volgens de organisatie, is meer geld vanuit de overheid.
Veilig Thuis is de poortwachter bij het aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het geeft advies en doet onderzoek naar meldingen. Vooral de meldingen kosten veel tijd, door mensen moeten worden gesproken of informatie worden opgevraagd bij huisarts of school.
Jaar na jaar groeit het aantal meldingen. Veilig Thuis is daar blij mee, omdat er meer aandacht is voor signalen van mogelijke mishandeling. Tegelijkertijd worden het er te veel om ze allemaal aan te pakken.
Vorig jaar ging het om 136.000 meldingen. Bij ruim 90.000 van die meldingen was de organisatie nog niet bij het gezin betrokken, bij de andere was dat wel het geval.
Het vooruitzicht geeft geen hoop.
Een melding moet binnen vijf dagen worden opgepakt, staat in de wet. Dat gebeurt vaak niet. In de afgelopen jaren zijn ongeveer de helft van de meldingen later opgepakt. Mensen moeten nu gemiddeld zo’n twee maanden wachten. In sommige gevallen gaat het om langer dan een half jaar.
“En het vooruitzicht voor dit jaar geeft geen hoop”, zegt Ida Ouweneel van het bestuur van het Landelijk Netwerk Veilig Thuis. “Normaal wordt de wachtlijst in de zomer iets kleiner, dat is nu niet gebeurd. In het najaar komen er meestal alleen maar meer meldingen. We komen er niet doorheen, het gaat zo niet meer.”
“Wel screenen we alle meldingen die bij ons binnenkomen”, vervolgt Ouweneel. “Als er acuut onveiligheid is, dan geldt er geen wachtlijst en pakken we de melding gelijk op.”
De inspectie trekt al jaren aan de bel over de wachttijden. Ook advocaten waarschuwden nadat bekend werd dat in Stadskanaal een 6-jarig meisje ernstig was mishandeld. Ondanks meerdere meldingen bij Veilig Thuis, kon de mishandeling doorgaan.
“Op dit moment kunnen we niet garanderen dat we alle signalen van onveiligheid tijdig kunnen oppakken”, zegt Ouweneel. “Dat baart ons grote zorgen.”
Colinda Guiljam, medewerker bij Veilig Thuis in Zeeland, ziet ook dat de stapel met meldingen toeneemt. “Iedere dag als ik de computer opstart, zie ik het aantal meldingen groter worden. Begin dit jaar ging het om ruim 30 meldingen op de wachtlijst in Zeeland, nu om bijna 400 meldingen.”
“Een voorbeeld van zo’n situatie op de wachtlijst is iemand die bij de buren een hoop geschreeuw en gegil van een kind hoort”, legt Guiljam uit. “Er is mogelijk een vermoeden van kindermishandeling, maar meer weet je op dat moment niet. Door de grote toename van andere crisissituaties, duurt het langer dan je wil om duidelijkheid te krijgen over de situatie van zo’n kind.”
Niet stijgt aantal meldingen, ook het soort situaties verandert, ziet Guiljam. “Als huiselijk geweld of kindermishandeling niet meer vroegtijdig wordt opgespoord, wordt zo’n situatie moeilijker. Als bijvoorbeeld iemand zijn kind regelmatig een tik geeft en er is niemand die dat signaleert, loopt het uit de hand.”
Niet alleen bij Veilig Thuis loopt het vast. In de jeugdzorg zijn overal tekorten en wachtlijsten. Kinderen en jongeren die in een kwetsbare situatie zitten, krijgen niet op tijd de hulp die nodig is. Dat zorgt dan weer voor meer meldingen bij Veilig Thuis.
“We zijn meldingen aan het rondpompen”, zegt Ouweneel. “De wachtlijst bij ons is een gevolg van het vastlopen van de jeugdzorg. Er moet een omslag komen, waar hulp veel sneller wordt ingeschakeld.”
Vijf jaar geleden is er zo’n plan gekomen, vanuit de sector, het Rijk en gemeenten. Het is gericht op meer samenwerking en moet een antwoord geven op de vele verschillende jeugdzorgorganisaties.
“We zijn bezig met die omslag, maar er is nu helemaal geen geld voor vrijgemaakt”, aldus Ouweneel. “We hebben dat echt nodig om te investeren. Daarbij hebben we geld nodig om op korte termijn extra mensen aan te nemen. Er is 70 miljoen euro voor de komende jaren nodig vanuit het kabinet.”
Minister Sterk, die gaat over de zorg, zegt in een reactie dat het belangrijk is om in kaart te brengen waar de knelpunten bij Veilig Thuis vandaan komen. Ze gaat binnenkort in gesprek met wethouders, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en Veilig Thuis om te kijken wat er nodig is. Of er ook echt extra geld gaat komen, zegt ze niet.
Morgen en overmorgen is er in de Tweede Kamer een debat over de zorgbegroting, waar Veilig Thuis onder valt.
