Boerenorganisaties willen met minister praten over eigen stikstofvoorstellen

De stikstofbrief van het kabinet van tafel en niet overal meer een vergunning voor nodig hebben. Dat willen boerenorganisaties die zich hebben verenigd in de Landbouw Alliantie en in gesprek willen met minister Van Essen. Vanmiddag presenteerden ze hun plannen in het Haagse perscentrum Nieuwspoort. De kans dat de minister de plannen overneemt, lijkt minimaal.

Allereerst moet volgens de Landbouw Alliantie de stikstofbrief van minister Van Essen van afgelopen juni van tafel. Met die slogan trokken de boerenorganisaties deze zomer door het land om boeren te mobiliseren voor acties en ze bij te praten over wat hun boven het hoofd hangt. Met de voorstellen van vandaag hoopt de alliantie boeren perspectief te geven en de minister op andere gedachten te brengen.

Vergeleken met de stikstofplannen van minister Van Essen is er volgens de Alliantie maar weinig nodig om het stikstofprobleem op te lossen. Waar minister Van Essen begin van de zomer een stikstofbrief van dertig kantjes naar de Kamer stuurde, focust de alliantie vooral op de vastgelopen vergunningverlening. Die alliantie bestaat uit boerenactiegroep Agractie en belangenbehartigers van melk- en pluimveehouders (DDB, NMV en NVP).

Overheden kunnen nu heel beperkt vergunningen verlenen voor activiteiten waarbij stikstof vrijkomt. De oplossing van de Landbouw Alliantie is de regels zo aanpassen dat veel bedrijven helemaal geen vergunning meer nodig hebben. Ze bieden daarvoor twee smaken aan: alleen bedrijven binnen 250 meter van overbelaste stukken natuur hebben een stikstofvergunning nodig, ofwel die plicht geldt alleen nog voor heel grote uitstoters.

Binnen de huidige wetgeving is dit niet mogelijk, benadrukt Jan Venneman namens de Landbouw Alliantie. De regels moeten eerst worden aangepast. “Het is een papieren probleem dus er moet ook een papieren oplossing voor mogelijk zijn”, zegt Sieta van Keimpema van de DDB daarover.

Bovendien wil de Landbouw Alliantie niet direct aan de slag met natuurherstel, in tegenstelling tot de minister. De boeren vinden dat er opnieuw moet worden beoordeeld hoe natuurgebieden eraan toe zijn en wat er nodig is voor herstel. Daarna moeten er nieuwe beheerplannen komen.

“Met dit voorstel ga je de vergunningverlening niet lostrekken”, verwacht stikstofdeskundige Jan Willem Erisman van de Universiteit Leiden, die de bijeenkomst digitaal volgde. Hij verwacht dat de plannen van de alliantie leiden tot meer stikstofuitstoot. “Dat leidt tot verslechtering van de natuur, terwijl we juist de plicht hebben om die verslechtering tegen te gaan.”

In de plannen die Van Essen begin van de zomer presenteerde staan onder meer strengere normen voor veehouders en zones rond natuurgebieden waar straks nog maar weinig stikstofuitstoot mag plaatsvinden. Die plannen pakken in de ogen van de Landbouw Alliantie desastreus uit voor de landbouw.

De minister voert wekelijks gesprekken met boerenorganisaties LTO en NAJK. De organisaties die de Landbouw Alliantie vormen zitten daar niet bij aan tafel. De boosheid daarover kwam ook tijdens de bijeenkomsten van afgelopen zomer aan bod.

De minister heeft de organisaties van de Landbouw Alliantie twee weken geleden een uitnodiging gestuurd, zegt Jeroen van Maanen, woordvoerder van de alliantie. “Daar zijn we niet op ingegaan. We dachten: we gaan eerst ons plan presenteren en als er daarna vragen zijn bij de minister, dan kunnen we uitleg geven.”

Bovendien had Van Essen volgens Van Maanen “maar een half uurtje” voor de boeren in zijn agenda gereserveerd. Veel te kort, aldus de woordvoerder. “Wat houdt een gesprek van een half uur in? Met tien man kun je net een bak koffie drinken en dan moet je alweer gaan.”

Erik Luiten van Agractie zegt dat er inmiddels voor volgende week donderdag een gesprek gepland staat tussen de minister en de Landbouw Alliantie. “We hebben dan een kwartiertje langer ofzo”, zegt Luiten.

Dat er met de minister wordt gesproken, betekent overigens niet dat acties van de baan zijn. “De actiebereidheid bij boeren neemt toe, ook voor hardere acties”, zegt Van Maanen.

Minister Van Essen heeft schriftelijk gereageerd op de voorstellen van de Landbouw Alliantie. Die komen hem niet helemaal nieuw voor en werden ook al naar voren gebracht tijdens gesprekken met Agractie, schrijft hij.

Die boerenorganisatie en de minister kijken “fundamenteel anders” naar wat nodig is om de vergunningverlening weer mogelijk te maken, aldus de bewindsman. Van Essen denkt niet dat de voorstellen van de Landbouw Alliantie een oplossing zijn, maar gaat graag met de boeren in gesprek. “Het maatregelenpakket zoals we voor de zomer hebben gepresenteerd is en blijft daarbij de basis; daarop werken we verder.”