NOS Nieuws
De Verenigde Staten mengen zich steeds meer in de anti-drugsoorlog in een aantal Latijns-Amerikaanse landen. Het begon in 2025 met aanvallen op vermeende drugsbootjes op zee. Nu verplaatst de strijd tegen drugs zich naar het vasteland in Latijns-Amerika. Er worden deze dagen honderden militairen gestuurd, in eerste instantie naar Panama, Colombia en Honduras.
De Amerikanen houden gezamenlijke oefeningen met militairen uit deze landen. Ook gaan Amerikaanse speciale eenheden ondersteuning bieden en advies geven aan legereenheden in Latijns-Amerika die operaties uitvoeren tegen drugshandelaren.
De samenwerking komt voort uit de oprichting van de zogeheten Shields of the Americas. Dit is een regionaal orgaan dat eerder dit jaar werd opgericht door de Amerikaanse president Trump en waar zich inmiddels negentien landen in Latijns-Amerika bij hebben aangesloten.
Het doel is om gezamenlijk de strijd tegen drugs aan te gaan en nauwer samen te werken bij veiligheidsvraagstukken in de regio. Trump dringt er bij leiders in de hele regio op aan harder militair op te treden tegen mensensmokkelgroepen en gezamenlijke operaties met de Verenigde Staten toe te staan.
Trump maakte bij de laatste Algemene Vergadering van de VN duidelijk dat het om meer gaat dan alleen veiligheid. Het gaat ook om economische samenwerking en het “veiligstellen van grondstoffen in de regio”, zoals hij het verwoordde.
Veel landen in deze regio zijn bij recente verkiezingen opgeschoven naar rechts en staan nu ideologisch dicht bij Trump. Die heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij Latijns-Amerika het liefst binnen zijn invloedssfeer heeft. De economische macht van China, die de afgelopen jaren fors toenam in Latijns-Amerika, is Trump een doorn in het oog en wil hij graag terugdringen.
Met de komst van de Amerikaanse militairen naar Colombia wil de in augustus aangetreden radicaal-rechtse president De la Espriella zijn verkiezingsbelofte inlossen: een harde aanpak van drugskartels om zo een veiliger land te creëren.
Colombia is de grootste cocaïneproducent ter wereld en wordt geteisterd door drugskartels. Tussen 2000 en 2015 bestond er al een nauwe samenwerking tussen de VS en Colombia en een militair hulpplan, het zogeheten Plan Colombia.
De VS wil nu naast 600 militairen ook zeer geavanceerde apparatuur inzetten. Zo worden er speciale gevechtsdrones vanuit Afrika naar Latijns-Amerika verplaatst om precisieaanvallen te kunnen uitvoeren op bijvoorbeeld kartelleiders.
De bevolking van de Latijns-Amerikaanse landen is verdeeld over de komst van de Amerikaanse militairen. Eerder waren er al trainingen van Amerikaanse militairen in Ecuador. Ook liggen er plannen om een Amerikaanse basis in het land, die eerder werd gesloten, te heropenen.
Dit stuitte op fel verzet van de bevolking en de oppositie. In een referendum over de mogelijke heropening van de Amerikaanse basis stemde een meerderheid van de Ecuadorianen tegen de plannen.
De aanwezigheid van Amerikaanse militairen in Latijns-Amerika ligt ook gevoelig vanwege het verleden van veel landen in deze regio. Tussen de jaren zestig en tachtig van de vorige eeuw waren in vele landen in Latijns-Amerika militaire dictaturen aan de macht. Bloedige regimes in landen als Argentinië, Brazilië en Chili werden in het zadel geholpen door de VS, die wilde voorkomen dat hier linkse regeringen werden gekozen.
Al langere tijd waarschuwen mensenrechtenorganisaties voor de aanvallen op de vermeende drugsbootjes op zee. Die hebben sinds vorig jaar al aan meer dan 200 mensen het leven gekost. De VS levert geen bewijs dat het daadwerkelijk om bootjes van drugssmokkelaars gaat.
Bovendien gaan deze aanvallen volgens juridisch experts in tegen het internationaal recht. De uitbreiding van de VS van aanvallen op zee naar aanvallen op land wordt door mensenrechtenorganisaties dan ook nauwlettend in de gaten gehouden.
Ze zijn bang dat de groeiende militaire aanwezigheid van de VS in Latijns-Amerika de burgers van deze landen in gevaar brengt. Daarnaast is het de vraag of het doden van kartelleden werkelijk helpt tegen de handel in drugs, omdat leden snel worden vervangen.
