NOS NieuwsAangepast
De top van het kabinet is bijeen om te praten over het eisenpakket van JA21, BBB en SGP. Premier Jetten (D66) en de vicepremiers Van den Brink (CDA) en Yesilgöz (VVD) zijn daarbij, maar ook minister Heinen (VVD) van Financiën.
Vanmorgen maakten JA21, SGP en BBB bekend samen op te trekken in de onderhandelingen met het minderheidskabinet over het belastingplan. Het is vanaf nu “samen uit, samen thuis”, zei JA21-leider Eerdmans tegen de NOS.
In een brief aan het kabinet bieden de drie rechtse oppositiepartijen hun steun aan voor het belastingplan en een constructieve houding voor alle andere begrotingen in ruil voor grote aanpassingen van de plannen van D66, VVD en CDA. In het belastingplan staat hoe het minderheidskabinet de komende jaren de belastingen wil regelen.
JA21, SGP en BBB willen de belastingverzwaring om te voldoen aan de NAVO-norm, door het CDA de vrijheidsbijdrage genoemd, van tafel en juist een flinke lastenverlichting. De forse aanpassingen aan de stikstofplannen die BBB al eerder vroeg, meer maatregelen op asiel waar JA21 steeds voor pleit, en de SGP-eisen op het gebied van medisch-ethische kwesties waaronder draagmoederschap en abortusbeleid zijn nu gezamenlijke eisen.
De drie partijen willen hun plannen betalen door bezuinigingen op andere terreinen. Op vragen van de NOS zeggen de partijen dat ze dat ze de invulling “voor aan de onderhandelingstafel met het kabinet bewaren”. Volgens SGP-leider Stoffer is alles “tot de laatste euro toe gedekt” en moet vooral gedacht worden aan “snijden in de overheidsuitgaven”.
Door de samenwerking en inhoud van het pakket komt de coalitie, die intern al verdeeld is, nog verder onder druk te staan. D66 en CDA hebben een voorkeur voor links, de VVD voor samenwerking met rechtse partijen.
Het kabinet zegt steeds voor een breed draagvlak in de Tweede Kamer met honderd zetels te willen gaan. Oppositiepartijen zeggen dat dat niet kan en dat het kabinet moet kiezen. Behalve dat dit rechtse verbond dus de minderheidscoalitie op scherp zet wordt ook duidelijker dat die brede steun steeds moeilijker wordt: in het pakket zitten eisen die Pro en Volt niet zullen steunen.
Maandag riep premier Jetten partijen nog op het belastingplan vooral op de inhoud te beoordelen en er geen andere dingen aan te verbinden. Met deze brief doen SGP, JA21, en BBB dit wel: ze benadrukken in hun brief hun zorgen over de plannen van het kabinet. Naast aanpassingen op het gebied van stikstof, asiel en medische ethiek willen ze ook flinke veranderingen in de lastenverhogingen.
“Nederland draait op mensen die werken, ondernemen en zorgen voor hun gezin”, schrijven ze en mensen verdienen “een overheid die zorgt dat werken en ondernemen loont en verantwoordelijkheid nemen niet gestraft wordt”.
Het schrappen van de lastenverzwaring voor defensie-uitgaven ligt met name voor het CDA gevoelig. De eisen van de SGP op het terrein van abortus en draagmoederschap zullen met name voor D66, de grootste regeringspartij, moeilijk verteerbaar zijn.
Over de eis dat gemeenten niet worden gedwongen om asielzoekers op te vangen, heeft asielminister Van den Brink (CDA) al meerdere malen gezegd hij dat niet op papier kan toezeggen omdat dat in strijd is met de Spreidingswet. Ook de forse aanpassingen van het stikstofpakket zullen op weerstand stuiten. Het voorstel is in strijd met afspraken waarvan het kabinet eerder zei dat die nodig zijn om vergunningen weer op gang te krijgen. En bij forse wijzigingen van de plannen zal Pro zijn steun intrekken.
De rechtse oppositiepartijen spreken zelf van een “constructief aanbod”, waarmee het kabinet zijn plannen in de Tweede en Eerste Kamer verzekerd ziet van voldoende steun. Met een aanbod dat vooral aantrekkelijk zal zijn voor de VVD wordt de druk op het toch al verdeelde minderheidskabinet nog groter dan hij al was.
