NOS Nieuws
Het slaan van de oorlogstrom is weer in volle gang. De VS en Israël zouden plannen hebben voor een nieuwe aanval op Iran en Teheran dreigt keihard terug te slaan. Onder Iraniërs is dat het gesprek van de dag.
Zij treffen, waar mogelijk, voorbereidingen. “De algehele sfeer suggereert dat oorlog op komst is. Daar heeft iedereen het over”, zegt een vrouw van 40 ten noorden van Teheran. “We houden er rekening mee dat water en elektriciteit weg kan vallen. We kopen kaarsen en slaan zoveel mogelijk extra water in. We zorgen dat de tank van onze auto vol zit en hamsteren lang houdbare producten.”
Klaar zijn voor oorlog is voor velen in Iran het nieuwe normaal. Sinds juni 2025 hebben Iraniërs twee oorlogen doorgemaakt. Volgens hulporganisatie de Iraanse Rode Halve Maan zijn daarbij dit jaar minstens 1900 burgers gedood. De schade loopt in de honderden miljarden euro’s.
De onzekerheid over wat er nu misschien weer te gebeuren staat, leidt bij velen tot dagelijkse keuzestress. Is het een goed idee om op zakenreis te gaan? Moeten we de kinderen vandaag wel of niet naar school sturen? Zullen we de ramen alvast afplakken, want wat als de bombardementen heel plotseling beginnen?
President Trump heeft aangegeven dat hij, als er geen diplomatiek akkoord komt, een korte aanval overweegt. De VS en Israël zouden de afgelopen tijd hun militaire oefeningen in de regio hebben opgevoerd. Amerikaanse troepen in de regio zijn hun munitie aan het aanvullen en bommenwerpers en straaljagers bereiden zich voor, aldus Amerikaanse functionarissen.
Zij beweren daarnaast dat een laatste grootschalige driedaagse aanval genoeg economische schade kan aanrichten om Iran tot concessies te dwingen. Een derde vliegdekschip en duizenden troepen zullen binnenkort in de regio aankomen en er is veel speculatie dat deze aanvallen snel na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november zullen beginnen.
“Hier heerst een gevoel van machteloosheid. Al die stress die we straks weer moeten gaan doormaken. Die angstaanjagende geluiden van bombardementen en explosies en het gevoel dat je nergens veilig bent”, zegt een man vanuit Kish, een van de eilanden in de Perzische Golf waar het ook al maanden onrustig is vanwege de strategische ligging.
Iran waarschuwt harder terug te slaan dan ooit. Iraanse functionarissen dreigen luchthavens, pijpleidingen, onderzeese kabels, energiefaciliteiten, ontziltingsinstallaties, Amerikaanse bases en oorlogsschepen in de hele regio te treffen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi schreef in de Financial Times dat nieuwe aanvallen “het leven van burgers en het welzijn van alle regionale staten en de wereldeconomie in groot gevaar zouden brengen”.
Araghchi: “De realiteit is dat Iran, puur door zijn geografie, altijd een ongeëvenaarde invloed zal hebben op het maritieme verkeer door de Straat van Hormuz. President Trump deed verkeerde aannames over Iran toen hij aan deze oorlog begon. Het herhalen van die fout nu zal alleen maar leiden tot een oneindig pijnlijker resultaat.”
Dus beginnen de meeste Iraniërs elke dag weer in volle onzekerheid. “Ik maak me zorgen om onze veiligheid, de toekomst van ons gezin en over de alsmaar stijgende prijzen. Als dit zo doorgaat houden we het écht niet lang meer vol”, zegt de man uit Kish. De prijsstijgingen zijn voor bijna niemand meer bij te benen.
Oorlog, sancties en de Amerikaanse zeeblokkade hebben bijgedragen aan een keldering van de valuta. De prijzen voor sommige basisvoedingsmiddelen zijn in rap tempo met meer dan 200 procent gestegen. Medicijnen zijn steeds moeilijker te krijgen.
“Alles wordt duurder en straks waarschijnlijk moeilijker te krijgen,” zegt de vrouw van 40. “Gisteravond zat ik met mijn vriendinnen uit te rekenen wat een Big Mac bij McDonald’s in Londen kost in Iraanse valuta. Hoe kunnen we dát ooit betalen?”, zeiden we tegen elkaar. We kunnen maar beter hier blijven.”
De wens om te vluchten schiet bij velen geregeld door het hoofd, maar dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. “Voor bijna niemand is het erg realistisch”, zegt een man uit Teheran. “Turkije en Armenië liggen het meest voor de hand, maar veel mensen kunnen dat voor langere tijd niet betalen. Bovendien spreken ze de taal niet en ze kunnen daar geen werk vinden.”
De meeste mensen blijven dus gewoon thuis of in de buurt en wachten op wat komen gaat. Hoewel velen woedend zijn over de oorlog hoopt menigeen dat, als het dan toch gebeurt, het uiteindelijk zal opleveren waar ze zelf ook al zo lang op hopen.
“Als het nou tot een machtsverandering zou leiden, dan zou dat mooi zijn”, zegt de vrouw ten noorden van Teheran. “Vooralsnog heeft de oorlog ons niets anders gebracht dan vernietiging en een verergering van de economische crisis. Als er de afgelopen tijd iets is gaan schuiven in de politiek, dan kwam dat niet door de oorlog maar door de protesten van moedige Iraanse burgers.”
