NOS Nieuws
Overheidscorruptie is in korte tijd uitgegroeid tot een van de belangrijkste thema’s van de Amerikaanse Congresverkiezingen komende dinsdag. Kiezers maken zich zorgen over politici die zichzelf verrijken ten koste van de burger. In sommige peilingen staat het thema corruptie zelfs boven de hoge kosten van boodschappen en brandstof.
Democratische kandidaten proberen nu stemmen te winnen door een verband te leggen tussen economische ontevredenheid en overheidscorruptie.
“Ik noem het verraad”, zegt de Democratische kandidaat Shannon Taylor in een zaal vol kiezers. Met een uitgesproken anticorruptieboodschap probeert ze een Republikeins kiesdistrict te veroveren voor het Huis van Afgevaardigden.
Het levert Taylor luid applaus op in de bibliotheek van Yorktown, Virginia. Ze hoopt hier een nieuwe revolutie te ontketenen. Het district wordt al bijna twintig jaar vertegenwoordigd door de Republikein Rob Wittman, maar Taylor is erin geslaagd een nek-aan-nek-race te ontketenen.
De Democratische Taylor beschuldigt haar tegenstander van corruptie. Zo claimt ze dat hij heeft gestemd voor belastingvoordelen waarvan zijn eigen bedrijven profiteerden. “De corruptie in Washington D.C. laat politici als Rob Wittman zichzelf verrijken in plaats van jullie belangen voorop te stellen.”
Ze wijst daarbij naar Wittmans aandelen – die zijn aanzienlijk meer waard geworden tijdens zijn ambtstermijn, blijkt uit documenten. Wittman betwist de beschuldigingen. Toch spreekt Taylors belofte om corruptie hard aan te pakken het publiek aan.
“De regering beloofde om het moeras droog te leggen”, verwijst een bezoeker naar president Trumps bekende leus Drain the Swamp. “Maar het moeras wordt alleen maar dieper.” Een ander vult aan: “We moeten de corruptie en de walgelijke hebzucht en graaicultuur stoppen.”
De zorgen over corruptie en misbruik van overheidsgeld zijn niet uitsluitend een thema voor Democraten. Maar mede door de rol van miljardairs als Elon Musk, die bij deze verkiezingen bijna een half miljard dollar uitgaf om bepaalde Republikeinse kandidaten verkozen te krijgen, kunnen de Democraten het thema goed in hun voordeel gebruiken.
Daarnaast gelooft bijna twee derde van de Amerikanen dat Trump zijn presidentschap gebruikt om zichzelf te verrijken. Volgens Forbes is Trump sinds de start van zijn tweede termijn ruim 2,7 miljard dollar rijker geworden, onder meer dankzij crypto- en aandelenhandel.
“De omvang van de corruptie en belangenverstrengelingen is verbluffend”, vertelt Virginia Canter. Ze adviseerde de regeringen van Obama en Clinton over ethische vraagstukken en ziet nu hoe Trump de normen rond belangenverstrengeling heeft vervaagd. “Hij heeft het geprobeerd te normaliseren en dat verbergt hij niet.”
Ze wijst op de “cadeautjes” die Trump kreeg: het vliegtuig ter waarde van 400 miljoen dollar van de Qatarese koninklijke familie en de honderden miljoenen aan donaties van bedrijven met belangen bij de federale overheid voor de bouw van Trumps balzaal.
In de bibliotheek is Taylor dan ook niet de enige die corruptie als verkiezingsthema gebruikt. “Ik heb nog nooit zoveel schaamteloze corruptie gezien in Amerika”, verzucht senator Mark Warner. De Democraat vertegenwoordigt Virginia al zeventien jaar in de Senaat en voert samen met Shannon Taylor campagne.
“Ik heb geprobeerd cryptovaluta te reguleren. Dat is moeilijk als de president dat gebruikt om zichzelf te verrijken.” In een campagnespotje benadrukt Warner dat Trump alleen al met zijn cryptomemecoin 636 miljoen dollar heeft verdiend. “Dat is niet besturen maar geldklopperij!”
De politieke strijd gaat niet alleen om wie er schuldig is aan corruptie, maar ook om wie dat het best kan bestrijden. Volgens een peiling van CNBC hebben kiezers daarvoor meer vertrouwen in de Democraten dan in de Republikeinen – al is het verschil niet groot: 35 procent tegenover 31 procent.
En dus doen in de laatste weken beide partijen pogingen om het thema te verzilveren. Zo opende de regering-Trump in de aanloop naar de verkiezingen een meldpunt waar mensen vermoedelijke fraude met overheidsgeld kunnen aangeven. Wie een melding doet, kan tot 30.000 dollar aan tipgeld krijgen.
In de bibliotheekzaal in Virginia probeert Taylor ook Republikeinse kiezers aan te spreken. Bij enkele lijkt dat te lukken. “Ik denk dat er in beide partijen sprake is van corruptie, maar dat er nauwelijks verantwoording wordt afgelegd”, zegt een conservatieve bezoeker.
