NOS Nieuws
Hongarije heeft tienduizenden documenten van de geheime politie uit de communistische tijd openbaar gemaakt. In die documenten staan onder meer namen, aliassen en andere gegevens van bijna 60.000 voormalige informanten die tijdens het bewind burgers bespioneerden.
Met het openbaar maken van de documenten hoopt de Hongaarse regering dat het land in het reine komt met zijn verleden.
Tussen 1945 en 1989 maakte de geheime politie in Hongarije gebruik van informanten om de bevolking in de gaten te houden.
De informanten moesten op zoek gaan naar dissidenten of anderen die zich verzetten tegen het regime en ze aangeven. Dit konden ook familieleden, vrienden of collega’s zijn.
Sommige informanten werden gechanteerd om hun omgeving te bespioneren. Bijvoorbeeld omdat de geheime politie gevoelige informatie over ze had. Anderen werden met beloftes overgehaald om het werk te doen, zoals het krijgen van bepaalde medische zorg of een toelating tot een universiteit.
De geheime politie rekruteerde onder meer mensen die contacten in het buitenland hadden, maar ook horecapersoneel, taxichauffeurs en intellectuelen en sporters.
De regering heeft een website gelanceerd waarop alle Hongaren vanaf vandaag informatie kunnen opzoeken over informanten. Premier Magyar heeft zijn landgenoten gevraagd om “waardig en menselijk” om te gaan met de vrijgegeven documenten.
“Veel families zullen geconfronteerd worden met pijnlijke informatie, vaak over een inmiddels overleden familielid”, zei Magyar op een persconferentie. “Het is onmogelijk om een trauma te verwerken zonder het gesprek aan te gaan en vragen te stellen.”
De gedigitaliseerde documenten in de database melden behalve de echte naam en de codenaam van een informant ook onder meer de geboortedatum, het adres en de naam van de moeder. Ook wordt beschreven waarom, volgens de geheime dienst, een informant is gerekruteerd.
Niet alle informatie is openbaar. Sommige delen zijn zwartgelakt omdat ze privacygevoelig zijn. Het gaat bijvoorbeeld om beschrijvingen van de geheime dienst over iemands gezondheidstoestand en seksuele geaardheid.
De database is niet volledig. Sommige documenten zijn tijdens de Hongaarse Opstand van 1956 tegen het communistisch bewind en in de jaren 80 verloren gegaan of vernietigd.
Met het openbaar maken van de documenten heeft Magyar een halfjaar na zijn verkiezingswinst een van zijn beloftes ingelost. Na de val van het communisme in 1989 ontbrak het lange tijd aan politieke wil om de stukken te publiceren.
Volgend jaar februari zullen naar verwachting de gegevens van zo’n 25.000 gerekruteerde mensen openbaar worden gemaakt.
