NOS Nieuws
D66 en Pro willen dat er een verbod komt op dubbelfuncties in de politiek. De grootste regerings- en de grootste oppositiepartij hebben daartoe samen een plan opgesteld. CDA-minister Heerma van Binnenlandse Zaken ziet er wel wat in.
Politici kunnen nu meerdere politieke functies combineren en doen dat soms ook. Ze zijn dan bijvoorbeeld lid van de Tweede Kamer én van de gemeenteraad van hun woonplaats, of wethouder en tegelijk Statenlid in de provincie waar hun gemeente onderdeel van is. Voor iedere functie krijgen ze een vergoeding.
Er zijn partijen die zulke constructies zelf verbieden in hun eigen reglementen. D66 en Pro willen de wet zo aanpassen dat geen enkele politicus meer een dubbelfunctie mag hebben. Een van hun bezwaren is dat het stapelen van politieke functies kan leiden tot belangenverstrengeling, of de schijn daarvan, zegt D66-Kamerlid Renilde Huizenga: “Ik ben Statenlid geweest en dan ga je bijvoorbeeld over een omgevingsvisie in een provincie. Het zou raar zijn als je dan ook wethouder bent in diezelfde provincie. Dan besluit je op verschillende niveaus over hetzelfde gebied.”
Volgens haar Pro-collega Mo Mohandis kan het risico ontstaan dat een wethouder die ook Statenlid is, in de verleiding komt zijn eigen gemeente te bevoordelen als er bijvoorbeeld besloten wordt over de bouw van een nieuwe woonwijk. “Die kans is er. En die schijn van belangenverstrengeling moet je te allen tijde voorkomen.”
Ook tijd speelt een rol, stellen Huizenga en Mohandis. Politieke functies vragen volgens hen zoveel tijd en inzet, dat een combinatie in de praktijk helemaal niet kan. “Het werk van een Kamerlid vraagt echt meer dan veertig uur per week”, zegt Huizenga. “Het kan nooit zo zijn dat je een andere functie ook goed kunt doen.”
Mohandis spreekt uit ervaring; hij was eerder raadslid in Gouda. Die functie kostte hem zo’n dertig uur per week. Dat is absoluut niet te combineren met het Kamerlidmaatschap, zegt hij. “Het is kiezersbedrog als je doet of het allebei tegelijk kan.”
Het zijn vooral politici van de PVV en van Forum voor Democratie die functies stapelen. Zo was Forum-Kamerlid Gideon van Meijeren tot twee jaar geleden ook Statenlid in Zuid-Holland en lid van de Haagse gemeenteraad. Zijn fractiegenoot Ralf Dekker is ook Statenlid in Noord-Holland.
PVV-Kamerlid Jeremy Mooiman combineert zijn Kamerlidmaatschap met dat van Provinciale Staten van Zuid-Holland. Eerste Kamerlid Alexander van Hattem (PVV) is ook raadslid in Den Bosch en Statenlid in Noord-Brabant. En Kamerlid Annabel Nanninga van JA21 was voor haar toetreding tot de Tweede Kamer tegelijk Eerste Kamerlid, raadslid in Amsterdam en Statenlid in Noord-Holland. Zo zijn er meer voorbeelden.
Kamerlid Milan Schenk van Forum voor Democratie zei deze week zijn partij het voorstel van D66 en Pro zeker niet zal steunen. “Het is aan de kiezer om daarover te oordelen”, zei hij in een debat waar dit aan de orde kwam.
Schenk is ook raadslid in de Zuid-Hollandse gemeente Teylingen. Hij voelt zich “bijna beledigd” door het voorstel, omdat dat zou suggereren dat hij zijn werk niet naar behoren doet, terwijl hij naar eigen zeggen 100 uur per week werkt om beide functies goed uit te oefenen.
CDA-minister Heerma, die verantwoordelijk is voor het functioneren van de democratische rechtstaat, reageerde gisteren positief op het voorstel van D66 en Pro. “Ik herken het belang van zuivere verhoudingen in ons democratisch bestuur en daarbij hoort een evenwichtige verdeling van macht, zeker in de verschillende overheidslagen.” Daarom is het volgens hem goed “het fenomeen van dubbelmandaten nog eens kritisch tegen het licht te houden”.
Het voorstel van D66 en Pro moet nog worden uitgewerkt en formeel worden ingediend. Gezien de grootte van de partijen en de sympathie voor hun plan bij de minister, zou dit voorstel best eens steun van een Kamermeerderheid kunnen krijgen.
