NOS Nieuws
De Joods-Nederlandse Lievnath Faber helpt Palestijnse boeren bij de olijfoogst op de bezette Westelijke Jordaanoever. Elk jaar nemen de aanvallen van kolonisten tijdens het oogstseizoen toe. Faber wil de families daarom ondersteunen, maar ook meer bewustzijn creëren in Nederland, zowel binnen als buiten de Joodse gemeenschap.
Faber is rabbijn in opleiding en is sinds 27 oktober met de Amerikaans-Joodse organisaties Rabbis for Ceasefire en Center for Jewish Nonviolence op de Westoever. Samen met dertien andere rabbijnen en rabbijnen in opleiding uit Amerika en Canada helpt ze Palestijnse gezinnen in en rondom het dorpje Burin, vlak bij de stad Nablus.
“Goedemorgen”, zegt Faber in het Arabisch tegen Sousan Saleh terwijl ze elkaar in de armen vallen. Het is de vierde keer dat de vrijwilligers met de familie Saleh op pad gaan. Nadat de auto is ingepakt, rijden ze samen naar de olijfvelden aan de rand van Burin.
Onder de bomen worden zeilen uitgespreid om de olijven op te vangen. Saleh gaat na een tijdje op een van de zeilen zitten en vertelt over de terreur door kolonisten.
“Naar de olijfgaarden gaan voelt tegenwoordig alsof je naar een oorlog gaat”, zegt ze. Haar familie is al vaker aangevallen door kolonisten en dat beperkt zich niet tot de olijfvelden. “Ze komen ook in het dorp en richten daar vernielingen aan en stichten brand.”
De olijfoogst is niet alleen een belangrijke inkomstenbron, maar was ook altijd een feestelijke gebeurtenis voor de hele familie. Saleh vertelt dat het steeds gevaarlijker wordt en dat ze daarom hulp vragen aan internationale vrijwilligers.
Het idee was altijd dat vrijwilligers uit andere landen de kolonisten zouden afschrikken. Maar dat is vaak niet meer zo, ook niet in het geval van Lievnath.
“Het maakt voor hen helemaal niet uit of je Joods bent of niet, wat je achtergrond is of waar je vandaan komt. Wanneer de kolonisten komen, vallen ze iedereen aan die aan het oogsten is.”
Vorige maand werd ook een groep Europese diplomaten aangevallen. Ze waren op de Westelijke Jordaanoever uit solidariteit met de Palestijnse boeren tijdens het oogstseizoen.
Faber hoort dagelijks de verhalen van de Palestijnse families over de aanvallen en hoe de oogst wordt gestolen. Het Israëlische leger speelt daarbij ook een rol, ziet ze.
“Iedere dag dat we bij een nieuwe familie aankomen, is er wel een verhaal. Over het leger dat hun woningen binnendringt of pepperspray gebruikt om boeren van hun tractor af te trekken en ze vervolgens te ondervragen.”
Mensenrechtenorganisaties documenteren regelmatig dat het leger niet ingrijpt bij aanvallen van kolonisten. In sommige gevallen ondersteunen of faciliteren militairen het geweld zelfs.
Faber zelf heeft bij aankomst in Burin moeten schuilen voor het leger, omdat soldaten het dorpje onder een militaire lockdown hadden geplaatst. Ze was bang te worden opgepakt en niet te kunnen helpen bij de oogst. “Het voelde heel raar om met een groep Joden in een huis te zitten op de Westelijke Jordaanoever om te schuilen voor het Israëlische leger.”
Ghassan Najjar, medeoprichter van de lokale landbouwcoöperatie, is die dag gearresteerd. Volgens Amnesty International is hij gevangengezet vanwege zijn vreedzame activisme ter bescherming van de olijfoogst in Burin.
Najjar coördineert onder andere het contact tussen de internationale vrijwilligers en de Palestijnse boeren. Het Israëlische leger heeft vooralsnog geen publiekelijke verklaring gegeven over de arrestatie.
Het gesprek met Faber wordt even onderbroken voor een koffiepauze. “Zo gaat dat hier, mensen zijn super gastvrij”, vertelt Faber opgetogen.
De Joodse achtergrond van de vrijwilligers is zelden onderwerp van gesprek, daar gaat het volgens Faber niet over. “We staan voor menselijkheid, voor iedereen die hier komt en ons helpt”, zegt Saleh.
Wel vindt Faber het vanwege haar achtergrond extra belangrijk om de situatie hier zelf te ervaren. “Als iemand die bezig is met het opbouwen van Joods leven in de diaspora in Nederland, is het nog belangrijker om hier met eigen ogen te zien hoe het systeem van onderdrukking vanuit Joodse suprematie werkt.”
Het belangrijkste voor Faber is om de families hier te helpen. Maar ook wil ze straks in Nederland de verhalen van de Palestijnen vertellen. “Mijn doelgroep zijn de mensen om mij heen. Een deel is de Joodse gemeenschap, maar ook de niet-Joodse gemeenschap. Als je het verhaal hoort van iemand die er is geweest en die je kent, dan voelt het geloofwaardiger. Hoe raar dat ook klinkt.”
