NOS Nieuws•
-
Kysia Hekster
correspondent Europese Unie
-
Kysia Hekster
correspondent Europese Unie
Wie krijgt hulp bij de opvang van asielzoekers, en wie moet die hulp geven? Daarover presenteerde de Europese Commissie vanmiddag de eerste ideeën. Veel EU-landen, waaronder Nederland, keken er al weken naar uit.
Griekenland, Cyprus, Spanje en Italië zijn de landen waar veruit de meeste asielzoekers aankomen in de EU. Zij hebben daarom te maken met een hoge migratiedruk, zegt de Commissie. En daarom kunnen zij andere landen waar minder asielzoekers zijn, zoals Nederland, vragen om mensen van ze over te nemen.
Het is voor het eerst dat dit in Brussel vastgesteld wordt met als doel om asielzoekers eerlijker over de hele Europese Unie te verdelen. De bedoeling is dat dit voortaan ieder jaar gebeurt. In jargon heet dat ‘de jaarlijkse solidariteitspool’, een soort Europese spreidingswet.
“We bouwen een systeem dat rechtvaardig en sterk is”, zegt EU-migratiecommissaris Brunner. ‘We steunen landen die disproportioneel veel druk ervaren.”
Drie categorieën
De Europese Commissie heeft alle EU-landen onderverdeeld in drie categorieën. Landen waar ‘de migratiedruk hoog’ is, landen waar het ‘risico bestaat dat de migratiedruk hoog’ is, en landen waar de ‘migratiedruk aanzienlijk’ is.
Nederland valt in de indeling van de Commissie in de tweede categorie, waar de meeste EU-landen in zitten. Deze landen lopen volgens de Commissie ‘risico op migratiedruk’, omdat er vorig jaar veel asielzoekers binnenkwamen, of omdat de asielopvang in die landen de toestroom niet aankan.
De Europese spreidingswet is onderdeel van het nieuwe asiel- en migratiepact dat volgend jaar juni ingaat. Vanaf dat moment moet aan de buitengrenzen van de EU sneller worden onderzocht of iemand veel kans maakt op asiel. Als dat zo is, kan hij de procedure in. Maakt een asielzoeker weinig kans, bijvoorbeeld omdat hij uit een land komt waar geen oorlog is, dan kan hij worden vastgezet.
De bedoeling is dat er op die manier minder asielzoekers naar de EU komen. Degenen die wel recht hebben, kunnen niet allemaal in de landen blijven waar ze aankomen, zoals Spanje, Griekenland, Cyprus en Italië. Daarom is de ‘solidariteitspool’ in het leven geroepen.
Asielzoekers overnemen
Landen waar de migratiedruk lager is, kunnen asielzoekers overnemen, maar ze kunnen er ook voor kiezen om dit af te kopen, voor ongeveer 20.000 euro per asielzoeker. Nederland heeft al laten weten dat laatste te gaan doen.
Nederland heeft er bij de Europese Commissie op aangedrongen dat de landen waar veel mensen aankomen de asielverzoeken ook echt in behandeling nemen. Nu komt het te vaak voor dat de mensen niet geregistreerd worden maar door kunnen reizen naar andere landen en daar een asielaanvraag doen. Dat is in strijd met de regels. Het gaat met name om Italië en Griekenland.
De Europese Commissie erkent dat nu en zegt dat landen die zich niet aan de regels houden, er niet op kunnen rekenen dat andere landen ze te hulp zullen schieten.
In het voorstel dat de Europese Commissie presenteerde, staat nog niet om hoeveel mensen het gaat.
De EU-landen zullen de komende tijd moeten onderhandelen over hoeveel asielzoekers herverdeeld gaan worden. Ook zullen ze duidelijk moeten maken of ze bereid zijn asielzoekers over te nemen, of dat ze kiezen voor de optie om financieel bij te dragen aan de opvang in andere landen.
