Grootste biologische plantenkweker voor groente stopt, al zegt het bedrijf niets

• Sjoerd Verbiesen

  redacteur Economie

• Bart van der Heijden

  redacteur Economie

Jongerius, de grootste biologische groentekwekerij van Nederland, stopt er plotseling mee. Dat blijkt uit gesprekken die de NOS voerde met leveranciers, klanten en vertegenwoordigers in de branche.

De plantenkwekerij zelf geeft geen duidelijkheid. Verschillende partijen hebben een brief ontvangen van een medewerker binnen het bedrijf waarin het aangeeft dat de activiteiten zijn gestopt. Zo staat er in de mail, “tot mijn grote verdriet heeft plantenkwekerij Jongerius haar werkzaamheden per direct gestaakt”.

Het Houtense Jongerius verzorgde de groenteplanten in de eerste fase, het zogenoemde opkweken. Zodra de planten deze eerste groeifase voorbij zijn, verkopen ze aan andere tuinders, zowel aan grote afnemers als aan kleinere klanten. Het gaat hierbij om veel verschillende biologische groenten.

Voor zover bekend is het bedrijf niet failliet verklaard, het is namelijk niet terug te vinden in het register waar faillissementen worden gepubliceerd. Sinds maandag heeft de NOS diverse malen geprobeerd in contact te komen met Jongerius. Per mail antwoordde een medewerker toen dat er “geen sprake is” van een faillissement, maar zegt ook te hopen “dat er zo snel mogelijk een faillissement volgt”. Er zou nog geen sociaal plan zijn voor de medewerkers.

De bestuursvoorzitter wilde vandaag telefonisch niet bevestigen dat het bedrijf gestopt is en zegt geen tijd te hebben om vragen te beantwoorden.

Volgens Plantum, de brancheorganisatie voor opkweek van zaden en jonge planten, is Jongerius inderdaad gestopt. Plantum benadrukt dat het een belangrijke speler was voor de biologische sector. “Elke biologische teler heeft deze jonge planten nodig om mee door te kunnen, en dit bedrijf was goed voor zo’n 80 procent van jonge planten in de biologische sector”, zegt een woordvoerder.

De niet-biologische plantenkwekerijen kunnen het tekort ook niet zomaar opvangen. Om het keurmerk ‘biologisch’ te krijgen, moet je namelijk aan bepaalde eisen voldoen.

Ook Jan Groen, voorzitter van brancheverening Bionext, zegt “met verbazing en zorg kennis te hebben genomen van het nieuws dat Jongerius haar activiteiten eind oktober per direct gestaakt heeft”. Hij is in gesprek met klanten uit de sector om een beeld te vormen en zoekt naar oplossingen.

Het bericht dat het bedrijf alle activiteiten staakte kwam onverwachts voor klanten, vertelt Sebastiaan Bos, biologisch tuinder van kwekerij De Kievit. “Jongerius is too big to fail. Je hebt infrastructuur nodig om biologisch te verbouwen en Jongerius had die infrastructuur. Nu die wegvalt, kan dat best impact hebben op de hele sector.”

ABN Amro-sectorbankier Jan de Ruyter verwacht ook dat dit impact gaat hebben op biologische tuinbouw. “Het was een belangrijke toeleverancier. De capaciteit om het wegvallen van Jongerius op te vangen is beperkt, dus vooral voor de biologische tuinders is dat een probleem.”

De timing is ongelukkig. Rond deze periode beginnen zij de paprikaplanten en komkommerplanten te telen. Nu valt hun leverancier weg en zijn ze druk op zoek naar alternatieven.

Bij concurrenten van Jongerius merken ze een flinke toename in aanvragen van klanten. Een van die bedrijven is Biological Youngplants uit Poeldijk, bij Den Haag. “Zeker qua vruchten en groente zijn wij overladen met aanvragen. We hebben gekeken wat er tussen past”, vertelt eigenaar Wim van Marrewijk. Het bedrijf is met andere kwekerijen aan het praten om alle verzoeken op te vangen.

Van Marrewijk weet niet waarom Jongerius is gestopt. Wel ziet hij dat er in de hele sector problemen zijn door de stijgende kosten. Uitzendkrachten die duurder worden, transportkosten en kosten voor het plantenzaad, somt hij op. “Een tomatenstam zat drie jaar geleden rond de 15 tot 16 cent, nu zijn ze gestegen tot soms wel boven de 30 cent”, zegt Van Marrewijk.

Daar moet wel een kanttekening bij geplaatst worden, zegt econoom bij Rabobank Lambert van Horen. “De groenteprijzen zijn ongeveer met de inflatie meegestegen. Dus zowel de inkomsten als de uitgaven zijn gestegen.”

Of we het wegvallen van Jongerius ook gaan merken in de schappen, is nog gissen. Tuinder Bos denkt van wel: “Als een paar mensen zich niet heel erg druk gaan maken hierover, gaat dit zeker effecten hebben. Er zal minder beschikbaar zijn, dus de prijzen zullen mogelijk omhoog gaan.”