Onrust over nieuwe hoogspanningslijn in Noord-Holland: ‘Het is verschrikkelijk’

• Martin Drent

  redacteur Binnenland

De komende jaren moet het stroomnet in Nederland flink worden uitgebreid. Maar niet iedereen zit te wachten op zo’n hoogspanningslijn in de achtertuin. Op allerlei plekken roept dit weerstand op, zoals in Noord-Brabant, Zeeland en nu ook in Noord-Holland.

In die provincie komt een nieuwe 380 kV-verbinding om de file op het stroomnet op te lossen. Het wordt daarmee de zwaarste hoogspanningslijn in Europa. “Je kunt het vergelijken met een snelweg”, zegt omgevingsmanager Sikke Jansma van Tennet. “Op dit moment ligt er al een tweebaansweg. We bouwen een vierbaansweg om de file tegen te gaan.”

Hoogspanningslijnen als deze zijn hard nodig, zegt Jansma: “Op dit moment wachten 14.000 bedrijven op een aansluiting. Ook zien we een toenemende vraag naar elektrische auto’s, zonnepanelen en warmtepompen. Daarom moeten we het net fors uitbreiden.”

De afgelopen twee jaar is onderzocht waar de nieuwe verbinding in Noord-Holland moet komen. Er waren verschillende routes in beeld. De provincie heeft onlangs een voorkeur uitgesproken. Het tracé blijkt pal langs het dorp Hensbroek te lopen. Bewoners schrokken zich dood.

“Onze diepste angst werd bewaarheid”, zegt Laura Nelemans, die samen met haar vriend langs de voorgenomen route woont. “De nieuwe lijn gaat dwars door ons paardenweiland. Het is verschrikkelijk. We zijn hier dag en nacht mee bezig, het drijft ons tot wanhoop.”

Bewoners zijn niet alleen bang dat het landschap wordt aangetast. Ook vrezen ze gezondheidseffecten. Volgens de Gezondheidsraad zijn er aanwijzingen dat kinderen die dicht bij hoogspanningslijnen wonen meer kans hebben op leukemie.

“Niemand is tegen verduurzaming, maar het kan ook op andere manieren”, zegt Nelemans. “Ze moeten opnieuw goed onderzoek doen naar alternatieven. We hebben toch nog geen kabinet, dus het besluit kan nog wel even wachten.”

De gemeenteraad van Koggenland, waar Hensbroek onder valt, praat vanavond over de nieuwe hoogspanningslijn. De gemeente kan niet beslissen over de route, maar wel een advies geven aan de provincie. De verantwoordelijk wethouder stelt voor om het tracé ruim 4 kilometer ondergronds te laten lopen in zijn gemeente.

Maar ondergronds is geen optie, zegt Tennet: “De kans op stroomstoringen is tien keer zo groot als bij hoogspanningslijnen die bovengronds gaan. Ook duurt het langer om storingen op te lossen; je moet immers de hele kabel uitgraven. Daarom zeggen we: dit tracé leggen we bovengronds aan”, zegt omgevingsmanager Jansma.

Het is volgens hem nog onduidelijk hoeveel woningen en bedrijven geraakt worden door de nieuwe hoogspanningsverbinding. De netbeheerder moet de precieze route nog vaststellen en hoopt zoveel mogelijk panden te sparen.

Het duurt nog jaren voordat de masten daadwerkelijk worden gebouwd. In december komt de provincie Noord-Holland met het definitieve advies welke route de voorkeur heeft. In maart beslist het ministerie van Klimaat en Groene Groei hierover. Tennet houdt rekening met procedures bij de Raad van State. De bouw start waarschijnlijk in 2031.