NOS Nieuws•
De Oekraïense president Zelensky zegt dat zijn land bereid is verder te praten over het Amerikaanse voorstel om een einde te maken aan de oorlog met Rusland. Hij wil de gevoelige punten bespreken met president Trump – in het bijzijn van Europese bondgenoten. Er moet volgens Zelensky nog veel werk worden verzet.
Het 28-puntenplan dat Amerika en Rusland hebben gepresenteerd voor een einde aan de oorlog in Oekraïne is op een aantal punten aangepast na gesprekken met Zelensky en Europese leiders. Volgens het Witte Huis gaat het om “details”.
Eerder werd duidelijk dat Rusland en Oekraïne vooral over het opgeven van bezet gebied en het verkleinen van het Oekraïense leger ver uit elkaar liggen; Oekraïne heeft altijd gezegd dat het nooit formeel zal instemmen met het opgeven van Oekraïens grondgebied. Toch zegt president Trump dat een deal heel dichtbij is, waar hij dat op baseert is onduidelijk.
Zelensky had een videogesprek met onder meer Europese bondgenoten, waaraan voor het eerst ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio deelnam. Zelensky roept de Europese leiders op om een plan uit te werken voor de inzet van een internationale stabilisatiemacht voor Oekraïne. Ook vraagt hij hen om zijn land te blijven steunen zolang Moskou nog geen aanstalten maakt om de oorlog te beëindigen. Europese leiders hebben afgelopen dagen herhaald dat er geen sprake van kan zijn dat grenzen met geweld worden verlegd.
Druk op Rusland
De Europese leiders hebben er in het gesprek op aangedrongen Rusland onder druk te houden door middel van sancties. Frankrijk en andere landen werken aan het vrijmaken van bevroren Russische tegoeden om financiële steun aan Oekraïne te verzekeren. En er zou een taskforce moeten komen van de VS en de coalitielanden om veiligheidsgaranties te waarborgen.
De afgelopen dagen heeft een Amerikaanse delegatie gesproken met zowel Oekraïne als Rusland. Het is nog niet bekend of Rusland bereid is concessies te doen; vanuit Moskou werd het Europese tegenvoorstel eerder als “niet constructief” getypeerd. Trump zegt dat hij zijn speciale gezant Steve Witkoff naar Rusland stuurt om met president Poetin te praten.
Volgens het plan dat de VS oorspronkelijk lanceerde, moet Oekraïne extra grondgebied opgeven boven op de bijna 20 procent die Rusland nu bezet. Het zou gaan om een deel van de Donbas dat niet wordt bezet door Rusland. Ook moet Oekraïne zijn leger verkleinen en ermee instemmen dat het nooit lid van de NAVO zal worden.
Oekraïne zou samen met zijn bondgenoten aanpassingen hebben voorgesteld op cruciale punten: van het formeel afstaan van grondgebied zou geen sprake kunnen zijn, wel zouden frontlinies ‘bevroren’ kunnen worden. Ten aanzien van het inkrimpen van het leger zou Oekraïne bereid zijn tot een beperktere krimp dan voorgesteld.
