NOS Nieuws••Aangepast
De BBC heeft een kritische zin over de Amerikaanse president Trump uit de uitzending van een integrale lezing van schrijver Rutger Bregman verwijderd. De lezing werd deze week op de Britse radio uitgezonden. Bregman zegt “ontzet” te zijn over de actie van de Britse omroep, hij spreekt van censuur.
In de eerste van zijn vier Reith Lectures, een serie lezingen die jaarlijks door de BBC wordt georganiseerd, had Bregman Trump “de meest openlijk corrupte president in de Amerikaanse geschiedenis” genoemd. Die zin bleek niet meer in de versie van de lezing te beluisteren die uiteindelijk werd uitgezonden.
“Dit is tegen mijn wil gebeurd en ik ben er oprecht ontzet over”, schrijft Bregman op sociale media. “Niet omdat mensen het niet oneens mogen zijn met mijn woorden, maar omdat zelfcensuur uit angst ons allemaal zorgen zou moeten baren.”
Bregman gaf de bewuste speech, getiteld A Time of Monsters, vier weken geleden voor een paar honderd luisteraars in het BBC Radio Theatre. Pas deze week werd de lezing uitgezonden op de radio en online gezet.
De NOS heeft de BBC om een reactie gevraagd. De Britse omroep bevestigt dat er in de radioversie van Bregmans lezing is geknipt. “Al onze programma’s moeten voldoen aan de hoofdredactionele richtlijnen, en we hebben de beslissing genomen om een zin uit de lezing te verwijderen na juridisch advies”, aldus een woordvoerder van de omroep.
‘Integriteit argumenten centraal’
De BBC-woordvoerder voegt eraan toe dat Bregman de lezing voor publiek gaf en dat “de integriteit van zijn argumenten centraal blijft staan in de uitzending”. Daarnaast heeft de BBC “de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle inhoud redactioneel en juridisch voldoet aan de voorschriften in alle rechtsgebieden waar deze wordt verspreid”.
De Britse omroep staat sinds begin deze maand onder druk vanuit de VS. President Trump dreigde de omroep voor 5 miljard dollar (4,3 miljard euro) aan te klagen vanwege een bewerking van een van zijn toespraken door een aflevering van Panorama. Een ruzie over de bewerking leidde uiteindelijk tot het ontslag van de algemeen directeur van de BBC en de hoofdredacteur van BBC News.
Het is niet duidelijk of de beslissing om de gewraakte zin uit de opname van Bregmans lezing te schrappen iets te maken heeft met de controverse over de Panorama-aflevering. Wanneer de bewuste uitzending van de Reith Lectures is bewerkt door de BBC, en wat de precieze reden daarvoor was, is onbekend.
De BBC schrijft inmiddels ook zelf over de commotie, maar noemt daarin de betreffende zin nog steeds niet, “vanwege hetzelfde juridische advies”.
Lafheid
In een video op sociale media zegt Bregman dat hij de BBC heeft gevraagd naar de reden. “Eerst konden ze geen antwoord geven. Afgelopen woensdag kreeg ik te horen dat de zin werd besproken met Amerikaanse advocaten en op het hoogste niveau binnen de BBC.”
De schrijver denkt dat de beslissing van de BBC te maken heeft met de druk vanuit Amerika en noemt dat ironisch, omdat “de lafheid van de elites van vandaag” volgens hem centraal stond in zijn lezing. Het ging over “universiteiten, bedrijven en ja, mediaorganisaties die op de knieën gaan voor autoritarisme”, aldus Bregman.
De Reith Lectures hebben een rijke geschiedenis. De BBC nodigde eerder illustere sprekers als Bertrand Russell, Robert Oppenheimer, Stephen Hawking en koning (toen nog prins) Charles uit. Er volgen de komende weken nog drie lezingen van Bregman op BBC Radio 4.
