Russische rechtbank bestempelt Navalny’s organisatie als ’terroristisch’

Het Russische hooggerechtshof heeft de anti-corruptie-organisatie Fonds voor de Strijd tegen Corruptie (FBK) van de overleden Russische oppositieleider Aleksej Navalny bestempeld tot “terroristische organisatie”.

In 2021 werd de organisatie al als “extremistisch” geclassificeerd. Eerder dit jaar werden vier journalisten veroordeeld tot 5,5 jaar gevangenisstraf omdat ze banden zouden hebben met FBK. Drie advocaten van Navalny kregen ook jarenlange gevangenisstraffen opgelegd om deze reden.

Navalny kwam in februari 2024 om het leven in de Russische strafkolonie IK-3, waar hij gevangenzat nadat hij was veroordeeld voor het oprichten van een “extremistische organisatie”. Volgens zijn weduwe, Joelia Navalnaja, is hij vergiftigd. Eerder trok het Russische onderzoeksplatform The Insider dezelfde conclusie.

“Wij zijn geen terroristen en dat begrijpt iedereen”, reageert FBK op de uitspraak. Volgens de stichting worden dergelijke labels eerst ‘uitgetest’ op FBK, voordat ze aan anderen worden toegekend. “Eerst worden ze aan ons gegeven en vervolgens worden ze de norm voor iedereen die het niet eens is met Poetins beleid.”

De organisatie zegt er daarom niet aan te twijfelen dat binnenkort andere organisaties, zoals onafhankelijke media, hetzelfde label zullen krijgen. Volgens FBK willen de Russische autoriteiten de volgers van FBK hiermee intimideren. “Om ervoor te zorgen dat u stopt met het lezen en bekijken van ons materiaal en te bang bent om het te delen.”

Op dit moment lopen er volgens onafhankelijke Russische media tientallen rechtszaken tegen mensen die geld hebben gegeven aan FBK. Doordat de organisatie nu als terreurorganisatie wordt beschouwd, kunnen donateurs veel zwaardere straffen krijgen. Of dat ook geldt voor mensen tegen wie al een aanklacht is ingediend, is niet duidelijk.

Voor het steunen van een extremistische organisatie kan een boete van 300.000 roebel (omgerekend ruim 3000 euro) en een gevangenisstraf van maximaal acht jaar worden opgelegd. Voor het steunen van een terroristische organisatie geldt juist een minimum van acht jaar celstraf, maar zijn straffen tot levenslang mogelijk.

FBK wordt nu toegevoegd aan een rij terroristische organisaties als IS, Islamitische Jihad, al-Qaida en het ‘Legioen Vrijheid voor Rusland’.

Meerdere prominente medewerkers van de anti-corruptiebeweging zijn de afgelopen jaren zelf al als ’terrorist’ bestempeld. Op die lijst staan ook politici, journalisten en schrijvers. Navalny stond al sinds 2022 op de lijst.

Met zijn anti-corruptiestichting bracht de oppositiepoliticus allerlei misstanden aan het licht. Een van de bekendste daarvan is een onderzoek naar een miljardenpaleis aan de Zwarte Zee. In een bijna twee uur durende documentaire beschuldigde Navalny de Russische president Poetin ervan het miljardenpaleis te hebben gefinancierd door middel van corruptie.

Op het moment van publicatie van de documentaire zat Navalny al vast. Hij was een aantal dagen eerder teruggevlogen vanuit Duitsland, waar hij herstelde na een vergiftiging met het zenuwgas novitsjok.

Veel FBK-leden zijn na Navalny’s arrestatie naar het buitenland gevlucht. Daar zetten ze het werk van de oppositieleider voort.

Zo publiceerde de stichting eerder deze maand een onderzoek naar een politiefunctionaris die onlangs is aangesteld als hoofd ‘bestrijding van illegale migratie’, terwijl hij en zijn familie al jarenlang veel geld verdienen aan niet-gedocumenteerde migranten.

De stichting roept mensen op die “niet van plan zijn naar Rusland te reizen en in landen met een functionerend rechtssysteem wonen” om donaties te doen om het werk van de stichting te steunen.