Merz trotseert jonge pensioenrebellen en wil pensioenplan doordrukken

• 

  Chiem Balduk

  correspondent Duitsland

De Duitse regering gaat een fel bediscussieerd pensioenpakket niet aanpassen, ondanks verzet van jonge CDU/CSU-Bondsdagleden. Na een overleg tot diep in de nacht liet bondskanselier Merz weten dat er volgende week gestemd zal worden over het ongewijzigde pensioenplan. “Ik reken op steun van alle fractiegenoten”, zegt hij.

Een groep van 18 jonge partijgenoten wil tegen het pakket stemmen. Zij vinden de kosten voor een gegarandeerd minimumpensioen te hoog en onrechtvaardig tegenover jonge generaties. Zonder de CDU/CSU-jongeren heeft de coalitie geen meerderheid. Als het pensioenplan wordt weggestemd, dreigt een regeringscrisis.

Volgens Duitse media is de pensioenrebellie de afgelopen dagen juist in omvang gegroeid, doordat ook ‘oudere’ parlementariërs zich aansluiten. Zij hebben tot dinsdag om overtuigd te worden. Wijzigingen of uitstel is uitgesloten, zegt Merz. “Dat levert niets op. Alle argumenten zijn uitgewisseld.”

Vooral voor coalitiepartner SPD is het uitgesloten om te tornen aan het minimumpensioen. “Er wordt door sommige experts, politici en journalisten gezegd dat een paar honderd euro pensioen minder wel kan, maar dat geldt voor veel mensen niet”, zegt vicekanselier Klingbeil (SPD). “Een op de vijf gepensioneerden loopt risico in armoede te belanden.”

In het nachtelijke overleg is er gezocht naar manieren om de jongeren te paaien. Een onafhankelijke commissie zal verdere pensioenhervormingen moeten onderzoeken. Ook wordt 10 miljard vrijgemaakt om aanvullende pensioenregelingen voor jongeren te stimuleren.

Zulke toezeggingen die los staan van het pensioenpakket zijn herhaaldelijk door de jongeren afgewezen. Op de nieuwe beloftes is nog niet gereageerd.

De afgelopen dagen heeft de CDU-leiding een-op-een-gesprekken gevoerd met de pensioenrebellen, in de hoop het verzet te breken. Volgens Duitse media heeft fractievoorzitter Spahn de jongeren gedreigd met een lagere plek op de lijst bij de volgende verkiezingen. De intimidatiepoging had geen succes, “want anders dan veel partijgenoten klampen de jongeren zich niet vast aan hun zetel” zei een ingewijde tegen de FAZ. De partijtop ontkent de berichten.

De jongeren, verenigd in de Junge Union (JU), weten dat zij geen verwaarloosbare minderheid zijn. Veelzeggend was het optreden van JU-voorzitter Johannes Winkel op het congres van de Duitse werkgeversorganisatie. Zijn pensioenbezwaren konden daar rekenen op staande ovaties. Pensioenminister Bas (SPD) werd daarentegen uitgelachen, nadat zij zich onhandig uitdrukte over de financiering van het pensioenplan.

Het huidige pensioenpakket is nog maar de opmaat tot omvangrijkere hervormingen. Het Duitse stelsel staat onder zware druk, door snelle vergrijzing en beperkte reserves. Op dit moment zijn er honderd werkenden op 37 gepensioneerden, in 2050 zijn dat er naar schatting 55.

Anders dan in Nederland bestaat het Duitse pensioenstelsel minder uit belegde pensioenpotten. Daar kunnen Duitsers zelf voor kiezen, met aanvullende regelingen. Met name in Oost-Duitsland zijn ouderen aangewezen op alleen het basispensioen.

Er zijn impopulaire keuzes nodig om het systeem overeind te houden, zoals afschaffing van het vroegpensioen, pensioenverlagingen of hogere premies. Nog dit jaar wordt een aparte commissie opgezet die binnen een half jaar hierover adviezen moet opstellen. Met deze belofte moeten de jongeren overtuigd worden dat de regering wel degelijk bereid is tot pijnlijke pensioenbesluiten.

De pensioenrebellen hekelen juist dat eerst veel geld wordt uitgegeven, door het minimumpensioen tot 2040 vast te leggen, en daarna pas over hervormingen wordt gesproken. Dat is wat hen betreft de verkeerde volgorde.

Het zal een weekend vol gesprekken worden tussen de CDU-jongeren en de partijtop. Na het nachtelijke overleg probeerde Merz hen wat te vleien met een compliment. “Ik heb veel respect voor hun toewijding en argumenten.”

De hervormingen zullen hoe dan ook doorgaan, belooft hij. “Niemand mag mijn vastberadenheid onderschatten.”