Venezolanen in Nederland voelen spanning oplopen: ‘Verandering lijkt dichtbij’

• Victoria Lamers Bocaranda

  redacteur Online

Venezolanen wereldwijd gaan vandaag de straat op. Ook in Utrecht komen Venezolanen samen, om hun stem te laten horen ‘voor vrede en vrijheid’.

Hoe die vrede eruitziet, is niet duidelijk voor veel Venezolanen, maar de weg naar vrijheid wel. “Met verkiezingen gaat het niet gebeuren”, zegt María (25). Ze doelt op de opgelopen spanningen tussen Venezuela en de Verenigde Staten, waarbij de VS uit zou zijn op een machtswissel in het Latijns-Amerikaanse land.

“Het is misschien niet de beste optie, maar het is de enige kans op verandering”, zegt ze. Mariá vluchtte in 2017 uit Venezuela. In datzelfde jaar kende het land de grootste migratiestroom in decennia, mede door de economische en politieke crises die het land kende. Aan alles ontstond een tekort. “Zelfs als je een stuk brood kon vinden, kon je door de torenhoge inflatie het de volgende dag opeens niet meer betalen”, vertelt ze.

Een golf van protesten werd door het regime van leider Nicolás Maduro met harde hand de kop ingedrukt. Inmiddels zijn volgens de Verenigde Naties bijna acht miljoen Venezolanen het land ontvlucht.

Over haar thuisland praten is voor Mariá niet makkelijk. Het blijft een groot gemis. “Ik verlang ernaar om terug te keren”, zegt ze.

Veel Venezolanen durven helemaal niet te praten over de situatie daar, de angst voor vervolging van het regime, zowel in het binnen- als buitenland, is groot. Ook tegenover de NOS willen maar enkele Venezolanen hun verhaal doen, de angst om hun familie in gevaar te brengen neemt met de dag toe. Veel personen die eerst zich nog durfden uit te spreken, durven dat nu niet meer.

In Venezuela is de repressie door het regime-Maduro toegenomen sinds de spanningen. In grote steden, zoals in de hoofdstad Caracas, worden mensen op straat en bij controleposten gefouilleerd, telefoons worden doorzocht voor mogelijke informatie die kan lijken op steun aan de Amerikaanse president Trump, schrijft de Miami Herald. Waar Maduro zegt zijn burgers te willen beschermen tegen buitenlandse inmenging, is volgens María het tegendeel waar: “Ze zijn alleen maar bezig met stelen, ze geven niet om wat er met ons gebeurt”.

Het wantrouwen tegen het regime bereikte in de zomer van 2024 een kookpunt. De kiescommissie riep Maduro uit tot winnaar van de presidentsverkiezingen. Een groot aantal landen erkende die uitslag niet vanwege grootschalige stembusfraude.

Gesprekken over het regime, de spanningen en een mogelijke invasie worden online vermeden. In het land zelf heerst een strikte censuur. Journalisten, activisten en politieke tegenstanders worden stelselmatig gearresteerd en vaak zonder recht op een eerlijk proces gevangen gehouden.

Volgens mensenrechtenorganisatie Foro Pénal worden nu ruim 800 politieke gevangenen in het land vastgehouden. Van een deel van deze personen is de verblijfplaats onbekend, wat volgens de organisatie wijst op gedwongen verdwijningen.

“Vrijheid van meningsuiting bestaat niet in Venezuela”, zegt Dianny (32), die nu vijf jaar in Nederland woont. Ook zij voelt de spanning met de dag oplopen: “Elke dag is een achtbaan van emoties”. De hoop heeft ze nooit verloren, al is die nu gevestigd op de druk die de Verenigde Staten uitoefenen. “Dat is het enige land dat ons kan helpen uit deze situatie, de internationale gemeenschap is stil.”

Onder het regime-Maduro, en ook zijn voorganger Hugo Chávez, zijn ze veel verloren, zeggen María en Dianny. “Mensen moesten weg, niet omdat ze dat wilden”, zegt Dianny, “dat verandering nu dichtbij lijkt, geeft hoop”.

Het is geen toeval dat Venezolanen vandaag de straat op gaan. Volgende week wordt de Nobelprijs voor de Vrede uitgereikt aan de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado, al is het de vraag of zij die zelf in ontvangst kan nemen. Bij de bekendmaking benadrukte Machado al snel dat ze de prijs niet in haar eentje verdient. Daarom organiseert haar partij vandaag in meer dan honderd steden demonstraties onder de noemer ‘de Nobel is van ons allemaal’.

Meer weten over Venezuela? NOS op 3 maakte onlangs deze uitlegvideo: