Verdeeldheid over aanvallen op Iran, maar Congres fluit Trump niet terug

• Merijn Westerhoff

  Bureau Washington

Het is de Democraten in het Amerikaanse Congres niet gelukt om de oorlogsbevoegdheden van president Trump in te perken. Een maatregel die Trump zou dwingen om direct te stoppen met aanvallen in Iran sneuvelde vandaag in het Huis van Afgevaardigden, nadat het woensdag al strandde in de Senaat.

Bijna een week na de Amerikaans-Israelische aanvallen op Iran, groeit de discussie over nut en noodzaak van deze nieuwe oorlog. Trumps eigen achterban is teleurgesteld in de president die hen beloofde geen nieuwe oorlogen te starten.

Cooper Jacks’ (19) telefoon staat zaterdagochtend roodgloeiend. Hij is voorzitter van een Republikeinse jongerenclub in Georgia. In de groepschat is iedereen het eens: niemand wil deze oorlog. Integendeel, zij hadden juist gehoopt op een president die zich zou richten op binnenlandse problemen en vooral eentje die het land uit nieuwe conflicten zou houden.

“Ik had niet verwacht dat ze echt zouden doorzetten”, zegt Jacks. De verkiezingsbelofte van Trump als vredespresident is dan ook gebroken, vindt hij. Afgaand op vorige langslepende operaties ziet hij de uitkomst niet rooskleurig in: “De Amerikaanse regering heeft geen geweldig verleden als het gaat om regimeverandering in het Midden-Oosten”.

Jacks refereert daarnaast aan afgelopen zomer, toen de VS Iran ook aanviel en zei dat alle nucleaire faciliteiten vernietigd waren. “Maar nu wordt ons verteld dat een van de redenen voor deze aanval was dat ze nucleaire capaciteiten aan het opbouwen waren. Dus er zijn behoorlijk consistente leugens geweest.”

Bekende figuren uit het Republikeinse kamp lieten zich ook al kritisch uit over de aanvallen. Ze vinden dat de regering zich heeft laten beïnvloeden door Israël.

Voormalig FOX-nieuws presentator Tucker Carlson noemt de aanval “absoluut walgelijk en slecht”. Hij voegt er in zijn podcast aan toe dat de hele oorlog gebaseerd is op leugens en dat alleen Israël er blij mee is.

De rechtse presentatrice Megyn Kelly vindt het onverteerbaar dat er Amerikaanse militairen “sterven voor Iran of Israël”. Dat zei ze in haar show waar ook oud-Congreslid Marjorie Taylor Greene, ooit een vooraanstaande loyalist van Trump, te gast was. Greene zit ook in het MAGA-kamp dat de oorlog hekelt: “We zijn nog maar een jaar bezig en we zitten alweer in een nieuwe oorlog”, verwijt ze de president.

Terwijl Trump extra troepen naar het Midden-Oosten stuurt, komen in de hoofdstad veteranen uit het hele land samen om te praten met beleidsmakers. Uitgerekend deze week is het jaarlijkse evenement waarbij de veteranen bij politici pleiten voor betere nazorg, hogere pensioenen en meer oog voor invalide veteranen.

Oorlogsveteraan Joseph Chenelly heeft zijn diensttijd in Iraq en Afghanistan nog scherp op zijn netvlies. “Iedereen hier weet dat wij zware offers brengen in de oorlog”, vertelt hij. “Ik mag hopen dat het Witte Huis gelijk heeft en dat dit echt nodig is”.

De regering-Trump besloot Iran aan te vallen zonder daarvoor toestemming van het Congres te vragen. Toen de VS eerder dit jaar de president van Venezuela ontvoerde, deed Trump dat ook zonder overleg.

De War Powers Resolution uit 1973 stelt dat de president alleen in een noodsituatie zonder toestemming van het Congres strijdkrachten kan inzetten. Republikeinen, die momenteel de meerderheid hebben in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat, stemden deze week tegen een poging om via deze wet de oorlog in Iran te stoppen.

Uit peilingen van CNN blijkt dat ongeveer 60 procent van alle Amerikanen de aanvallen van de VS afkeurt. Maar onder Republikeinen steunt de meerderheid deze oorlog juist wel. Dat is opvallend, want de meesten van hen geven ook aan dat zij over het algemeen liever zouden zien dat Amerika zich terugtrekt uit oorlogen.

Sinds de aanvallen heeft de regering tegenstrijdige verklaringen gegeven over wat de acute dreiging precies is. Trump presenteerde het aanvankelijk als een poging het regime in Iran omver te werpen. Maar volgens defensieminister Hegseth was het ingrijpen gerechtvaardigd omdat Iran kernwapens zou ontwikkelen. Buitenlandminister Rubio zei juist dat de VS besloot mee te doen omdat Israël Iran zou aanvallen, wat tot vergeldingsacties zou leiden.

De tegenstrijdige beweringen maken het voor Jacks niet makkelijker om deze president te blijven steunen. Hij hoopt dat het tij zal keren: “Ik wil geen nieuwe oorlogen. Ik wil dat Amerika weer gezond wordt en dat de Epstein-dossiers worden vrijgegeven. Daar wacht ik op”.