Tanzania houdt zich niet aan akkoord en zet Burundezen met geweld uit

Duizenden vluchtelingen uit Burundi die vaak al jarenlang in buurland Tanzania wonen, worden sinds kort met harde hand teruggestuurd. De twee landen in het oosten van Afrika hadden afspraken gemaakt over de terugkeer van mensen, maar Tanzania houdt zich niet aan de voorwaarden, zegt de VN-organisatie voor vluchtelingen UNHCR.

Volgens de afspraken moeten vluchtelingen met respect worden behandeld en hebben ze de keus om terug te keren of niet. Maar Tanzania wil al lang van de migranten af. Twintig jaar geleden beloofde de heersende partij al om het land “vluchtelingenvrij” te maken.

Sinds kort is Tanzania begonnen met het slopen van de huizen van vluchtelingen, vertelt een 33-jarige verpleegkundige aan persbureau AFP. “Ze breken de muren van onze huizen af. We kunnen niets doen, want de politie schiet op ons als we ons verzetten.” Ook zijn er kerken vernield en zijn scholen en ziekenhuizen gesloten.

Volgens de afspraken zouden er elke week 3000 mensen naar Burundi terugkeren, maar nu zijn het er vaak veel meer.

Ruim tien jaar geleden was er een uitbarsting van politiek geweld in Burundi, één van de armste landen ter wereld en iets kleiner dan Nederland. Tegenstanders van de regering werden vermoord en in massagraven gegooid. 400.000 mensen vluchtten het land uit.

Volgens Amnesty International is het de laatste jaren weer wat rustiger in Burundi, maar er zijn nog steeds willekeurige arrestaties, buitenrechtelijke executies en er is geen vrijheid van meningsuiting.

Bij de verkiezingen van vorig jaar mochten oppositiepartijen niet meedoen. De regeringspartij claimde vervolgens 96 procent van de stemmen.

Toch zijn veel vluchtelingen de afgelopen jaren teruggekeerd, maar in Tanzania wonen nog steeds zo’n 100.000 Burundezen. De mensen die nu teruggaan, hebben in Burundi meestal geen huis meer, ze kunnen geen werk vinden en voor hun kinderen is er geen plek op school.

Bovendien worden ze door het autoritaire regime vaak beschouwd als dissidenten, zeggen mensenrechtenactivisten. Een hoge regeringsfunctionaris ontkent dat. “Burundi is nu een toonbeeld van vrede. Wie zegt dat mensen gedwongen terugkeren, is een leugenaar,” zegt hij tegen AFP.

Ondanks die woorden is Burundi nauwelijks in staat om al die duizenden mensen weer op te nemen, want het land kampt met meer migrantenstromen. Ook in het westelijke buurland de Democratische Republiek Congo zijn mensen massaal op de vlucht geslagen voor de oorlog die weer is opgelaaid.

Inmiddels vangt Burundi al bijna een kwart miljoen Congolezen op. Zij komen terecht in opvangkampen, waar de omstandigheden miserabel zijn. Klinieken zijn geplunderd: de medicijnen zijn op en er is bijna geen eten meer.

Burundi heeft de internationale gemeenschap om 85 miljoen euro hulpgeld gevraagd. Daar heeft het land nog niet een derde van ontvangen. De Europese Unie gaf vorige maand 4 miljoen euro aan noodhulp. Volgens hulporganisaties ter plekke kunnen ze het daar een paar maanden mee volhouden.