Botsing over erfgoed Willemstad: Curaçaose minister tegenover monumentenorganisaties

• 

  Dick Drayer

  correspondent Caribisch Gebied

Op Curaçao is een conflict ontstaan over de toekomst van het historische centrum van Willemstad. De minister van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning Charles Cooper staat lijnrecht tegenover de Monumentenraad. Voorzitter Lusette Verboom van de raad waarschuwt dat recente bouwprojecten de Unesco-werelderfgoedstatus van de hoofdstad in gevaar kunnen brengen. Cooper vindt juist dat de erfgoedstatus de ontwikkeling van de stad niet mag dwarszitten.

De spanning is opgelopen nadat erfgoedorganisaties, waaronder de Monumentenraad, Unesco hadden geïnformeerd over bouwontwikkelingen in en rond de historische binnenstad. Volgens Verboom staat het unieke karakter van Willemstad onder druk door grootschalige nieuwbouw en hoogbouwprojecten.

“Erfgoed is niet alleen een monument”, zegt Verboom. “Het is de totaliteit van wat er staat. Als je die totaliteit onderbreekt met iets wat er niet in past, dan tast je het geheel aan.”

Als voorbeeld van waar het goed gaat, noemt zij de beroemde Handelskade. Dat is het rijtje gekleurde gevels aan de Sint Annabaai dat wereldwijd bekendstaat als het beeld van Willemstad. Daar zijn nog maar twee gebouwen echte historische monumenten. De andere panden zijn later gebouwd of herbouwd, maar steeds met respect voor de schaal, vorm en uitstraling van de historische stad. Juist daardoor vormt de kade één herkenbaar geheel, vindt Verboom.

Volgens haar gaat het mis als er nieuwe gebouwen worden neergezet zonder rekening te houden met de omgeving. Ze wijst daarbij op een groot nieuw hotelgebouw aan de rand van de binnenstad, dat veel hoger is dan de omliggende bebouwing. Vanaf verschillende plekken in de stad steekt het gebouw volgens haar als een “blokkendoos” boven de historische wijk uit en verstoort het daarmee het aanzicht van de stad.

Minister Cooper reageert fel op de kritiek. Volgens hem zijn het steeds dezelfde organisaties die nieuwe ontwikkelingen op het eiland proberen tegen te houden. Hij zet vraagtekens bij het nut van de Unesco-status en zegt dat niemand concreet heeft kunnen aantonen hoeveel extra toeristen of inkomsten die status Curaçao oplevert.

“Niemand komt aan mijn monumenten”, zegt Cooper. Volgens hem zijn die al beschermd door de monumentenverordening. Maar de vermelding op de werelderfgoedlijst mag volgens hem niet verhinderen dat de stad zich verder ontwikkelt, bijvoorbeeld met hogere gebouwen op bepaalde plekken.

Voor Verboom staat juist het behoud van het historische stadsbeeld centraal. Als dat onder druk komt te staan, zegt zij, kan de stad uiteindelijk haar unieke karakter verliezen en daarmee ook de basis voor de werelderfgoedstatus. Voor minister Cooper is dat geen reden om projecten tegen te houden.

Verboom ziet dat anders. Volgens haar draait het debat te veel om economische opbrengst. “Moet je alles in geld uitdrukken?”, zegt ze. “Cultuur is niet alleen in geld te meten.”

Ze wil niet de ontwikkeling tegenhouden, maar ervoor zorgen dat nieuwe gebouwen passen bij de historische structuur van de stad. “Iedere eerdere generatie die hier gebouwd heeft, hield rekening met de omgeving. Waarom zou deze generatie dat niet doen?”

De discussie krijgt een extra dimensie doordat Cooper ook bestuurslid is van de stichting Werelderfgoed Nederland, die zich inzet voor het behoud van Unesco-erfgoed. Volgens de minister bijt dat elkaar niet: hij wil dat Willemstad op de werelderfgoedlijst blijft, zolang die status de ontwikkeling van de stad niet belemmert.