NOS Nieuws•
De eerste en tot nu toe enige Afghaanse kosmonaut is overleden: Abdul Ahad Momand is 67 jaar geworden. Hij ging in 1988 als 29-jarige luchtmachtpiloot mee op een missie naar het ruimtestation Mir, van de Sovjet-Unie.
Momand was uitgenodigd mee te gaan omdat de regering van zijn geboorteland destijds een bondgenoot was van de USSR. Samen met twee Russische kosmonauten bracht hij negen dagen door in het ruimtestation.
Op verzoek van de Afghaanse regering nam hij als vierde moslim in de ruimte een koran mee aan boord. Hij las eruit voor tijdens een uitzending die op aarde werd ontvangen.
Momand had nog een andere primeur op zijn naam staan: toen hij in zijn moedertaal belde met zijn moeder maakte hij het Pasjtoe de vierde taal die in de ruimte was gesproken, na het Russisch, Engels en Frans.
Penibele terugvlucht
De vlucht van Momand gold als een prestigeproject voor Afghanistan, dat ook toen al verwikkeld was in een burgeroorlog. Tijdens een live-verbinding met zijn landgenoten sprak hij een vredesboodschap uit. Vanuit de ruimte was al het geweld niet zichtbaar. “Dat moet toch op de grond ook mogelijk zijn?”
De terugkeer van Momand naar aarde verliep niet vlekkeloos: door een storing tijdens de terugvlucht moesten hij en een medereiziger een dag langer in hun capsule doorbrengen, zonder eten, drinken of sanitaire voorzieningen en met een afnemende hoeveelheid zuurstof. Ondanks die penibele situatie landden ze met een dag vertraging uiteindelijk toch veilig.
Thuis gold Momand als een held en ontving hij meerdere hoge onderscheidingen, maar zijn vredeswens kwam niet uit. In 1992 ontvluchtte hij het groeiende geweld in zijn land en kwam in Duitsland terecht. Daar overleed hij vorige maand na een kankerdiagnose.
