NOS Nieuws•
De Amerikaanse veteraan Charles Shay is op 101-jarige leeftijd overleden in Frankrijk. Shay hoorde bij het inheemse volk Penobscot. Hij zette zich op hoge leeftijd in voor erkenning van de bijdrage van inheemse bewoners aan de bevrijding van West-Europa tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Zelf kreeg Shay meerdere onderscheidingen voor zijn deelname aan de invasie van Normandië, waaronder de hoogste Franse onderscheiding.
Tijdens de landing aan de Franse kust in 1944 sprong de destijds 19-jarige Shay, die als medicus bij het leger zat, meerdere keren de zee in om zwaargewonde militairen in veiligheid te brengen. Een paar jaar later ging Shay opnieuw bij het Amerikaanse leger tijdens de Koreaanse oorlog (1950-1953).
Erkenning inheemse volken
De veteraan woonde sinds enkele jaren in Frankrijk, niet ver van de plek waar de geallieerde troepen aan land kwamen in Normandië tijdens D-Day. Hij vertelde daarover enkele jaren geleden aan CBS News dat hij graag in Frankrijk wilde sterven.
“Ik geloof dat ik hier kan praten met de zielen van de mannen die hier nog steeds op het strand ronddwalen”, zei hij. “Ik probeer hen gerust te stellen dat ze niet vergeten zijn.”
Shay zette zich de afgelopen decennia in voor de erkenning van de rol die inheemse Amerikanen hebben gespeeld tijdens de oorlog. In 2017 werd op strand Omaha een gedenkteken geplaatst voor de 500 Amerikaanse en Canadese inheemse inwoners die hier vochten. Het gedenkteken is naar Shay vernoemd.
De veteraan zal in de buurt van het gedenkteken worden begraven, schrijven Franse media.
Van zwijgen tot spreker
Shay nam de laatste jaren actief deel aan herdenkingen en werd een bekende veteraan. Bij de herdenkingen tijdens de coronapandemie was hij soms de enige aanwezige Amerikaanse veteraan.
Lang zweeg de veteraan over wat hij had meegemaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 2012 verscheen een boek over zijn jarenlange ervaringen als inheemse Amerikaan in het Amerikaanse leger. Op de website van het Penobscot-volk wordt zijn militaire loopbaan uitgebreid beschreven.
Museum in tipi
Na twintig jaar bij het leger te hebben gewerkt kreeg hij een baan bij internationaal atoomagentschap IAEA in Wenen. Daarna werkte hij drie jaar als veiligheidsfunctionaris op het hoofdkantoor van de Hoge Commissaris voor Vluchtelingen van de VN in Genève.
Nadat hij in 1988 het huis en de tipi van zijn tante erfde keerde hij in de zomers terug naar het Penobscot-reservaat in de VS. In 2003 vestigde hij zich daar met zijn vrouw. Shay zette zich in voor het behoud en uitdragen van het culturele erfgoed van de Penobscot. Zo opende hij een museum in de tipi en schreef hij over het inheemse volk.
