NOS Nieuws•
De Amerikaanse buitenlandminister Rubio is aangekomen in Genève voor overleg met een hoge delegatie van Oekraïne. Op tafel ligt het 28-puntenplan voor een einde aan de oorlog met Rusland, dat president Trump deze week presenteerde.
Ook de Amerikaanse speciale gezant Witkoff schuift aan in Zwitserland. Namens Oekraïne is een delegatie veiligheidsfunctionarissen aanwezig, onder leiding van Zelensky’s topadviseur Jermak.
Het plan bevat onderdelen die zeer nadelig zijn voor Oekraïne en eerder door Kyiv als onbespreekbaar zijn afgedaan. In het voorstel staat dat Oekraïne land dat nu door Rusland wordt bezet, moet afstaan en dat het nooit lid mag worden van de NAVO. Ook zou het zijn eigen leger flink moeten verzwakken. Het zou neerkomen op een gedeeltelijke overgave aan Rusland.
De Oekraïense president Zelensky kondigde gisteren aan dat hij met een alternatief plan zou komen. Wat daarin staat, is nog onduidelijk.
De Russische president Poetin noemde het plan “de basis voor een oplossing van het conflict”, al zei ook hij dat hij een aantal aanpassingen wilde.
Ondertussen is er ook onduidelijkheid over hoe het 28-puntenplan tot stand is gekomen en in hoeverre er nog ruimte is voor aanpassingen.
Een groep Democratische senatoren zegt dat minister Rubio ze heeft verteld dat het plan eigenlijk van Rusland komt, en dus niet is bedacht door de Amerikanen zelf. Ook zou Rubio het hebben gehad over een “wensenlijst”, met dus voornamelijk Russische wensen, schrijft onder meer CBS News.
Een woordvoerder van Rubio ontkent dat en noemt het “ronduit onjuist”. De minister schrijft op X dat het vredesvoorstel door de VS is opgesteld. “Het is gebaseerd op input van Russische zijde, maar ook op eerdere en lopende input van Oekraïne.”
Trump zei vrijdag dat Zelensky het plan zal moeten accepteren. Al krabbelde hij gisteren een beetje terug, en leek hij toch ruimte te laten voor onderhandelingen. “Nee, dit is niet mijn laatste aanbod”, zei hij tegen Amerikaanse verslaggevers. “We proberen een eind aan de oorlog te maken, linksom of rechtsom.”
Europese landen willen aanpassingen
Ook Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk nemen deel aan de gesprekken. Bronnen melden aan persbureau DPA dat “Europa” voorafgaand aan de meeting in Genève veranderingen aan het voorstel van Trump heeft ingediend bij de VS. Onduidelijk is welke Europese landen daarbij betrokken waren en om wat voor aanpassingen het gaat.
Gisteren was er tijdens de G20-top in Zuid-Afrika spoedberaad van de Europese landen. De Duitse bondskanselier Merz zei na afloop dat “oorlogen niet beëindigd kunnen worden door grootmachten, over de hoofden van betrokken landen”.
De Franse president Macron zegt dat het 28-puntenplan moet worden “versterkt”. Wat er veranderd moet worden, zegt hij niet. Wel benadrukt hij Oekraïne te steunen. “De veiligheid en vrijheid van heel Europa staan op het spel.”
President Zelensky benadrukt dat Rusland in de tussentijd volop doorgaat met aanvallen. Zo kwamen deze week 33 mensen om het leven door een aanval op een flat in Ternopil. “Parallel aan het diplomatieke traject moeten we er alles aan doen om onze verdediging tegen deze kwaadaardige Russische aanvallen te versterken.”
