NOS NieuwsAangepast
President Trump en zijn beleid zijn hard afgestraft bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. De uitslagen lopen nog binnen, maar duidelijk is dat de Republikeinen niet alleen zoals verwacht hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden verliezen, maar ook in de Senaat.
Dat betekent een gigantische overwinning voor de Democraten. Een blauwe golf werd van tevoren als mogelijkheid genoemd, maar Amerikaanse media spreken nu van een blauwe tsunami.
Dat maakt regeren voor de president een stuk moeilijker. Trump heeft vooralsnog gematigd gereageerd. Hij zei verbaasd te zijn, maar dreigt ook met veto’s voor toekomstig beleid van de Democraten.
De overwinning voor de Democraten in het Huis van Afgevaardigden tekende zich aan het begin van de nacht al af door verrassingen in Florida. Kiesdistricten die door de Republikeinen nieuwe grenzen hadden gekregen in hun voordeel, kleurden toch blauw. Daarnaast deden de Democraten het in plattelandsdistricten in andere staten veel beter dan verwacht.
In de Senaat gaan zeker zeven zetels van een Republikein naar een Democraat: in Texas, Kansas, Iowa, Ohio, North Carolina, South Carolina en ook in Maine. Andersom ging er geen enkele zetel van een Democraat naar een Republikein.
Het is zeker dat er vanaf januari, als de gekozenen hun zetel innemen, een Democratische meerderheid is in de Senaat, al moet van twee staten de uitslag nog binnenkomen; in Alaska en Mississippi wordt nog geteld. In Mississippi is het onverwacht een nek-aan-nekrace, waarschijnlijk komt daar een tweede ronde.
Met name in de rode staten Texas en Kansas is de winst van de Democraten een grote verrassing. Vooral de race in Texas werd met extra aandacht bekeken. Miljardair Elon Musk pompte honderden miljoenen in de campagne van de Republikeinse kandidaat Ken Paxton die ook door president Trump werd gesteund.
Dat Democraat James Talarico in Texas toch overtuigend wist te winnen, moet een harde klap zijn voor Trump. Bovendien verloren de Republikeinen in die staat ook nog de gouverneur.
Het is voor het eerst sinds 1990 dat de Democraten in Texas een senator leveren. Voor een blauw Kansas moeten we nog veel verder terug: 94 jaar.
Ook Maine, in het uiterste noordoosten van de VS, gaat voor het eerst in tientallen jaren naar de Democraten. Republikein Susan Collins is er al sinds 1997 senator. Zij moet haar zetel in januari afstaan aan de Democraat Troy Jackson die halsoverkop naar voren werd geschoven toen de gedroomde Democratische kandidaat Graham Platner vertrok na aantijgingen over verkrachting.
Ook op een andere manier is geschiedenis geschreven. Zo komt er voor het eerst een moslim in de Amerikaanse Senaat. De Senaatszetel voor Michigan ging naar de progressieve Democraat Abdul El-Sayed, die tijdens de campagne te maken kreeg met felle islamofobie; zijn Republikeinse tegenstanders noemden hem onder meer “terrorist”.
Ook won Peggy Flanagan als eerste inheemse Amerikaanse vrouw een Senaatszetel, voor Minnesota. Slechts vier inheemse mannen gingen haar voor. En in New Hampshire is de Democratische Chris Pappas gekozen als senator. Hij is de eerste openlijk homoseksuele man in de Amerikaanse Senaat.
Ook bij de gouverneursverkiezingen, voor de hoogste bestuurder in een staat, zijn historische overwinningen geboekt. Zo wordt Keisha Lance Bottoms voor de staat Georgia de eerste zwarte vrouwelijke gouverneur in de VS en kreeg Texas voor het eerst een latina als gouverneur: Gina Hinojosa.
Bij de verkiezingen van gisteren konden de Amerikanen niet alleen stemmen voor de leden van hun parlement, het Congres, maar voor veel meer functies in hun staat. Zo werden er in het hele land ook sheriffs, rechters en regionale bestuurders gekozen.
Na deze slechte resultaten voor zijn Republikeinse partij zegt president Trump dat hij hoopt te kunnen samenwerken met de Democratische politici in het Huis en de Senaat. “Ik denk dat ze wel met me willen samenwerken”, zei hij tegen de zender CBS. “Anders ga ik gewoon alles vetoën en dat willen ze niet.”
Trump gaf bij Fox News een eerste reactie:
Vooraf was er nog de vrees dat Trump een slechte uitslag niet zou accepteren, zoals hij dat nog altijd niet doet van zijn eigen verlies bij de presidentsverkiezingen in 2020. Nu zocht hij voorzichtig toenadering: “We zullen samenwerken met de Democraten, we kijken ernaar uit om met hen samen te werken. We kunnen vast iets regelen.”
Overigens plaatste hij kort na dat bericht een plaatje met prominent het woord ‘VETO’ op sociale media, dus het is afwachten wat hij zal waarmaken van zijn handreiking.
De midterms lopen vaak uit op een referendum over het beleid van de zittende president en geregeld verliest zijn partij Congreszetels. Dat was gisteren dus niet anders.
Niet alle uitslagen zijn binnen. Bekijk ze allemaal op onze interactieve kaart:
