Amnesty hekelt ‘onmenselijk’ politiegeweld tegen Indiase Kakkerlak-betogers

Traangas, hagel, wapenstokken, stroomstootwapens, rubberen kogels en vuurwapens. De Indiase politie greep eind vorige maand keihard in bij de anti-overheidsprotesten van de Kakkerlakken-beweging. Dat gebeurde met “dodelijk, onmenselijk en onwettig” geweld, oordeelt(opent in nieuw venster) Amnesty International op basis van verzamelde getuigenverklaringen, foto’s en video’s.

Een maand geleden bereikten wekenlange demonstraties, sit-ins en hongerstakingen een kookpunt toen de politie in hoofdstad New Delhi een protest met duizenden aanhangers van de jonge beweging neersloeg. Zij waren op weg naar het parlement om op de eerste dag van het parlementaire jaar aandacht te vragen voor het examenfraudeschandaal (zie kader).

Om demonstranten op afstand te houden van het parlementsgebouw zette de politie wapenstokken en traangas in. Tientallen mensen raakten gewond en ook werd de leider van de Kakkerlakken-beweging, Abhijeet Dipke, opgepakt. Na de gewelddadigheden sprak Amnesty al van een “aantasting van de mensenrechten”.

Na de protesten verifieerde en analyseerde de Amnesty een reeks video’s op echtheid. Op twee van de video’s(opent in nieuw venster) is te zien hoe een agent tijdens de protesten met een hagelgeweer op de menigte schiet. Diezelfde plek is opnieuw te zien in andere video’s(opent in nieuw venster), met daarin “twee demonstranten met verwondingen die overeenkomen met verwondingen veroorzaakt door hagelpatronen”, schrijft Amnesty.

Op camerabeelden van een paar straten verderop zijn eveneens officieren met hagelgeweren te zien. Ook waren er meldingen dat een agenten met rubberen kogels schoten op demonstranten.

Amnesty sprak een demonstrant die gewond raakte bij de protesten. Die verklaarde dat de demonstratie aanvankelijk vreedzaam verliep, totdat de politie zwaardere middelen inzette. “De agenten begonnen, zonder enige waarschuwing, met hagelgeweren te schieten”.

De demonstrant rende de andere kant op en werd in de rug geraakt. “Ik had zo’n 25 tot 30 wonden en ben meteen naar het ziekenhuis gegaan. De artsen bevestigden dat het hagelwonden waren. Gelukkig zijn mijn botten gespaard gebleven, maar mijn lichaam is ernstig verminkt.”

Amnesty vond meer bewijs van buitensporig geweld. Op een video(opent in nieuw venster) is te zien hoe een traangasgranaat bij een groepje demonstranten landt en ontploft. Dat is in strijd met regelgeving(opent in nieuw venster) van de Verenigde Naties, waarin staat dat traangasgranaten niet direct op personen mogen worden afgevuurd.

Traangas mag alleen worden ingezet als er sprake is van ernstig geweld vanuit de demonstranten. Los van een aantal incidenten waarbij demonstranten stenen gooiden, was daarvan geen sprake.

Ook sloeg de politie veelvuldig in op vreedzame demonstranten met zogeheten lathis: lange, flexibele wapenstokken. Amnesty zag beelden waarop mensen, die al op de grond lagen, willekeurig en herhaaldelijk werden geslagen. De VN bestempelt het gebruik van de stokken als wreed en onmenselijk.