‘Argentinië levert hantavirustests’ • Patiënten in ziekenhuizen Nederland en Duitsland

Moeten we ons zorgen maken? En nog vier vragen over het hantavirus

Vanwege het hantavirus zijn gisteren drie opvarenden geëvacueerd van het Nederlandse cruiseschip de Hondius. Dat lag voor de kust van Kaapverdië en is onderweg naar de Canarische Eilanden. Het gaat om een Nederlander (41), een Brit (56) en een Duitse (65). Een van hen wordt behandeld in het Leids Universitair Medisch Centrum, een ander is naar een ziekenhuis in Düsseldorf gebracht. Wat er met de derde passagier gebeurt, is nog niet duidelijk.

Eerder overleden drie passagiers van het cruiseschip, onder wie een Nederlands echtpaar. Bij hen werd het hantavirus vastgesteld. Bij het derde sterfgeval is niet vastgesteld wat de doodsoorzaak is. Een vierde opvarende ligt op de intensive care in Zuid-Afrika. Een vijfde wordt behandeld in het universitaire ziekenhuis in het Zwitserse Zürich.

Vijf vragen en antwoorden over het hantavirus lees je in dit artikel:

NY Times: geen symptomen bij Amerikanen die op Hondius zaten

De staat Georgia houdt twee burgers in de gaten, “die momenteel gezond zijn en geen tekenen van infectie vertonen”, aldus het lokale ministerie van Volksgezondheid. De gezondheidsautoriteiten in Arizona monitoren één inwoner. En Californië zegt dat meerdere inwoners op het schip hebben gezeten, maar hoeveel wil het lokale ministerie van Volksgezondheid niet zeggen tegen de krant. “Maar er zijn geen aanwijzingen dat de Californiërs ziek zijn”, zegt een woordvoerder. “Op dit moment is het risico voor de volksgezondheid in Californië klein.”

AD: Argentinië gaat hantavirustests leveren

Argentinië gaat tests voor het hantavirus leveren aan Nederland, schrijft het AD(opent in nieuw venster). Het Zuid-Amerikaanse land stelt benodigdheden voor 2500 tests beschikbaar aan landen die getroffen zijn. Behalve naar Nederlandse laboratoria gaan die naar labs in Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika en Senegal. Het Argentijnse ministerie van Volksgezondheid kon tegen het AD niet zeggen hoeveel tests naar Nederland gaan.

Mogelijk heeft het Nederlandse stel dat is overleden aan het hantavirus het virus opgelopen in het uiterste zuiden van Argentinië. Persbureau AP schreef daar gistermiddag over, op basis van twee Argentijnse functionarissen die onderzoek doen naar de herkomst van het virus. Volgens AP ziet de regering in Buenos Aires dit nu als het meest waarschijnlijke scenario.

GGD: alle passagiers KLM-toestel Johannesburg in beeld

Alle ruim driehonderd passagiers die bij de Nederlandse opvarende van de Hondius in het KLM-toestel zaten, zijn in beeld bij de GGD. De vrouw was korte tijd aan boord van het vliegtuig maar werd vlak voor vertrek van boord gehaald omdat haar gezondheidstoestand verslechterde. Een dag later overleed zij in een ziekenhuis in Johannesburg.
De passagiers die bij de vrouw in het toestel zaten, krijgen een brief van de GGD met daarin informatie over het hantavirus en wat zij moeten doen bij klachten.

Het deel van de crew en de passagiers die directe hulp hebben verleend aan de vrouw, zijn telefonisch benaderd. Zij worden door de GGD elke dag gebeld om de gezondheidstoestand te monitoren. Ook moet dagelijks de lichaamstemperatuur opgenomen worden.

Duitse patiënt stabiel, geen infectiesymptomen

De toestand van een opvarende van de MV Hondius die wordt behandeld in een Duits ziekenhuis in Düsseldorf is stabiel. Dat meldt de brandweer van de Duitse stad die de passagier vanavond van Schiphol naar Düsseldorf vervoerde. Volgens de hulpdiensten zijn er geen symptomen die wijzen op een infectie.

Vermoedelijk gaat het om een 65-jarige Duitse vrouw die nauw verwant is aan een passagier van het cruiseschip die vorige maand overleed. Over de identiteit van de persoon in kwestie worden geen verdere mededelingen gedaan.

De vlucht met twee geëvacueerde passagiers van het cruiseschip dat voor de kust van Kaapverdië lag landde woensdagavond rond 20.00 uur op Schiphol. Een andere passagier van de evacuatievlucht is overgebracht naar het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Een derde patiënt zou met een tweede medische vlucht worden vervoerd, maar dat toestel staat vanwege technische problemen nog aan de grond op Gran Canaria.

Verdere details over de gezondheidstoestand van de patiënten zijn nog niet bekendgemaakt.

Argentinië kondigt onderzoek aan naar knaagdieren

Argentinië gaat in Ushuaia knaagdieren vangen en onderzoeken vanwege het overlijden van een Nederlands echtpaar. Dat heeft het Argentijnse ministerie van Volksgezondheid aangekondigd.

Het Nederlandse paar dat is overleden aan het hantavirus heeft het virus waarschijnlijk in die stad opgelopen op een tocht om vogels te observeren. Dat is de hypothese van twee Argentijnse functionarissen die onderzoek doen naar de virusuitbraak.

Het virus wordt overgedragen via de uitwerpselen van knaagdieren als ratten en muizen. Overdracht van mens tot mens is ook mogelijk bij nauw contact als het gaat om de Andesvariant. Dat is de variant waaraan de Nederlandse vrouw is overleden.

Tweede evacuatievliegtuig kampt met technische problemen

Het tweede evacuatievliegtuig dat een tussenlanding maakte op Gran Canaria kampt met technische problemen. Een van de medische systemen aan boord blijkt niet goed te werken, melden Spaanse media op basis van regeringsbronnen.

Het toestel is aangesloten op de stroomvoorziening van de luchthaven totdat een vervangend vliegtuig de reis kan vervolgen, laat het Spaanse ministerie van Volksgezondheid weten aan persbureau AFP.

Patiënt aangekomen bij LUMC in Leiden

Bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is een opvarende van cruiseschip de Hondius aangekomen. Het ziekenhuis wil om privacy-redenen niet zeggen of het om de Nederlandse of Britse patiënt gaat.

Het eerste toestel met twee patiënten kwam rond 20.00 uur aan op Schiphol. Op het vliegveld stonden meerdere ambulances paraat om de passagiers naar ziekenhuizen in Düsseldorf en Leiden te vervoeren.

Eerste evacuatievlucht geland op Schiphol

De eerste evacuatievlucht met opvarenden van de Hondius is aangekomen op Schiphol. Op beelden is te zien hoe meerdere voertuigen van hulpdiensten wegrijden.

Nieuw beeld uit april: kapitein van Hondius meldt dood passagier

Op online verschenen beeld is te zien hoe de kapitein van de Hondius op 12 april het overlijden van de eerste Nederlandse passagier meldt aan de opvarenden. Op dat moment was nog niet bekend dat het mogelijk om een hantavirusinfectie ging. De kapitein zei uit te gaan van een natuurlijke dood en noemde het schip veilig. De beelden komen van een opvarende, die ze op sociale media plaatste.

Duitse patiënt lijkt op weg naar Düsseldorf

Op live-beelden die door persbureau AP zijn uitgezonden, is te zien dat Duitse hulpdiensten van Schiphol wegrijden. Het lijkt er daarmee op dat de Duitse opvarende van het Nederlandse cruiseschip Hondius op de eerste evacuatievlucht zat.

Op het vliegveld kwamen eerder meerdere ambulances aan om patiënten te vervoeren naar gespecialiseerde ziekenhuizen in Europa. Het gaat om het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het academische ziekenhuis UKD in Düsseldorf.

Naar dat laatste ziekenhuis wordt de Duitse patiënt gebracht. Zij had een nauwe band met een overleden opvarende.

Eerste evacuatievlucht aangekomen op Schiphol

De eerste evacuatievlucht met opvarenden van de Hondius is aangekomen op Schiphol.

Eerder vandaag vertrokken twee vliegtuigen met opvarenden vanuit de Kaapverdische hoofdstad Praia richting Amsterdam met aan boord een Nederlander (41), een Brit (56) en een Duitse (65).

Een van de twee toestellen, met twee patiënten aan boord, maakte een tussenstop op Gran Canaria om bij te tanken, zegt de Spaanse minister van Volksgezondheid. Dat vliegtuig wordt later op Schiphol verwacht.

Cruiseschip Hondius vaart richting Canarische Eilanden

Het cruiseschip de Hondius dat al dagen voor de kust van Kaapverdië voor anker lag, is vertrokken richting de Canarische Eilanden. Het schip kreeg van de Spaanse regering toestemming om naar Tenerife te varen, zodat de overgebleven passagiers die geen symptomen vertonen daar van boord kunnen.

Het schip zal naar verwachting zaterdag aanmeren in een haven in de buurt van het vliegveld. Vanaf daar zullen opvarenden naar hun thuisland worden gerepatrieerd, is het idee. De Spaanse passagiers worden overgebracht naar een militair ziekenhuis om daar in quarantaine te gaan.

Nog tien Nederlanders aan boord van de Hondius

Van de 150 passagiers die nu nog aan boord zijn van de Hondius hebben er tien de Nederlandse nationaliteit. Dat schrijft minister Berendsen van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer. Zijn ministerie zal met hen of met hun familie contact opnemen voor eventuele bijstand. Aanvankelijk stonden er dertien Nederlanders op de passagierslijst. Een Nederlands echtpaar is overleden en één Nederlander wordt op dit moment gerepatrieerd.

Het schip is nu onderweg naar Tenerife. Omdat die reis drie dagen duurt is er voldoende tijd om de ontvangst voor te bereiden, schrijft Berendsen. Vandaag zijn er twee medisch specialisten vanuit Nederland naar Kaapverdië gevlogen. Het gaat om artsen van het Amsterdam UMC en van het Centraal Militair Hospitaal in Utrecht. Zij zullen zich aansluiten bij de twee epidemiologen die gisteren aan boord van de Hondius zijn gegaan.

Sinds afgelopen weekend is de zogeheten crisisstructuur ingesteld op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarbij zijn ook de ministeries van Volksgezondheid, Defensie en Infrastructuur en Waterstaat betrokken, net als het RIVM en de NCTV. Volgens Berendsen is er vanaf het begin rekening mee gehouden dat het om de gevaarlijke Andesvariant van het hantavirus ging.

De Hondius heeft, voordat er koers werd gezet naar Kaapverdië, nog een tussenstop gemaakt op het eiland Sint-Helena. Daar zijn ongeveer veertig opvarenden van boord gegaan, onder wie de Nederlandse vrouw die later in Zuid-Afrika is overleden. Vandaag bleek dat ze nog even aan boord is geweest van een KLM-vlucht die vanuit Johannesburg naar Amsterdam vloog, maar omdat ze al ziek was heeft ze het toestel voortijdig verlaten.

Bij de opvarenden die in Sint-Helena van boord zijn gegaan, wordt nu onderzoek gedaan naar besmettingen. Inmiddels heeft een Zwitser klachten ontwikkeld. Ook bij deze cruisepassagier is het hantavirus vastgesteld.

Minister: experts brengen alle risico’s in kaart

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zegt dat experts alle risico’s in kaart aan het brengen zijn. Dan gaat het om de situatie aan boord van de Hondius, maar ook de risico’s rond de evacuatie van zieken en passagiers zonder symptomen.

“Het is belangrijk dat we ervoor zorgen dat we dit op een zo goed mogelijke manier in goede banen weten te leiden”, zegt Berendsen. Zijn ministerie staat in voortdurend contact met de reder van het cruiseschip, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de autoriteiten in Kaapverdië en Spanje.

Volgens de minister zijn er medische experts aan boord van de Hondius om de gezondheidstoestand van de passagiers te bekijken. De kans dat er nog meer mensen besmet raken schat hij in als klein, omdat besmetting van mens op mens alleen gebeurt bij zeer nauw contact. De passagiers zitten nu geïsoleerd in hun hutten.

Uitbraken zijn zeldzaam, maar cruiseschepen zijn goed voorbereid

Miljoenen vakantiegangers stappen jaarlijks aan boord van een cruiseschip voor een reis op zee. Een uitbraak met ernstig zieken zoals op het cruiseschip Hondius komt zelden voor, maar als dat wel gebeurt zijn cruiseschepen goed voorbereid. Ze beschikken over een medisch centrum met medisch personeel dat snel in actie kan komen bij noodgevallen.

Hoe bij een virusuitbraak wordt opgetreden verschilt per situatie en hangt ook af van de locatie van zo’n cruiseschip. Zo kan een kapitein ervoor kiezen om door te varen naar de volgende haven.

Elk cruiseschip heeft een ruimte waar lichamen van overledenen worden bewaard totdat ze van boord worden gehaald. Hoeveel lichamen er kunnen worden bewaard, hangt af van de grootte van het cruiseschip. Hetzelfde geldt voor het aantal artsen aan boord.

Toestel met opvarenden Hondius maakt tussenlanding op Gran Canaria

Een van de twee vliegtuigen die onderweg naar Nederland zijn met opvarenden van de Hondius, is uitgeweken naar Gran Canaria, schrijft persbureau ANP op basis van vluchtgegevens. Het is niet bekend waarom dat is gebeurd.

Het toestel onderbrak de reis vanuit Kaapverdië bij het Canarische eiland, om vervolgens enige tijd te cirkelen in de buurt van de luchthaven. Aan het einde van de middag is het toestel daar geland.

Een Nederlander (41), een Brit (56) en een Duitse (65) zijn eerder van het cruiseschip van boord gehaald en worden met twee evacuatievluchten naar Nederland gebracht. De Brit en Nederlander hebben acute symptomen van het hantavirus.

De Duitse patiënte had een nauwe band met een opvarende die vermoedelijk is overleden aan het virus. Zij wordt naar een ziekenhuis in Düsseldorf gebracht, waar wordt onderzocht of ze besmet is geraakt.

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) bevestigde eerder dat er voorbereidingen zijn getroffen om één patiënt te ontvangen. Het is nog niet zeker of die ook echt komt. Waar de derde opvarende naartoe gaat is nog onbekend.

‘Nederlands koppel heeft hantavirus opgelopen tijdens vogelspotten’

Het Nederlandse stel dat is overleden aan het hantavirus zou het virus hebben opgelopen op een tocht om vogels te observeren in de omgeving van de Argentijnse plaats Ushuaia, in het uiterste zuiden van het land. Dat schrijft het Amerikaanse persbureau AP op basis van twee Argentijnse functionarissen, die onderzoek doen naar de herkomst van het virus. De Argentijnse regering ziet dit nu als het meest waarschijnlijke scenario.

Het Nederlandse echtpaar uit Friesland zou tijdens de tocht een stortplaats hebben bezocht waar ze in contact zijn gekomen met knaagdieren die het virus bij zich droegen, zeggen de functionarissen. Het virus wordt overgedragen via de uitwerpselen van bijvoorbeeld muizen en ratten. Als die uitdrogen kunnen stofdeeltjes daarvan in de lucht komen en kan een mens besmet raken met het virus.

Bij de zogenoemde Andesvariant waaraan de vrouw is overleden is de overdracht van mens op mens ook mogelijk wanneer er nauw contact is.

Nederlander met hantavirus zat korte tijd aan boord KLM-vlucht

De Nederlandse opvarende van de Hondius die in Zuid-Afrika is overleden aan het hantavirus, is korte tijd aan boord geweest van een vliegtuig van KLM dat later naar Amsterdam vloog, zegt de luchtvaartmaatschappij. Het RIVM heeft KLM gisteren daarover geïnformeerd.

De vrouw werd voor vertrek naar Amsterdam van boord gehaald “vanwege de gezondheidstoestand van de passagier op dat moment”. Ze is een dag later in het ziekenhuis in Johannesburg overleden. Het gaat om vlucht KL592, die op 25 april om 23.15 uur vanuit Johannesburg in Zuid-Afrika naar Amsterdam vloog.

“Uit voorzorg informeert de GGD de passagiers aan boord van deze vlucht. Mensen met klachten of zorgen krijgen het advies om contact op te nemen met hun huisarts of met de GGD in hun woonplaats”, aldus KLM.

De echtgenoot van de vrouw overleed op 11 april nadat hij last had gekregen van meerdere klachten, waaronder ademhalingsproblemen.

In dit liveblog houden we je op de hoogte van het nieuws over de besmettingen met het hantavirus op het Nederlandse cruiseschip dat vanuit Zuid-Amerika naar Kaapverdië voer. Drie opvarenden zijn overleden. Drie andere opvarenden zijn vandaag geëvacueerd en per vliegtuig onderweg naar Nederland.