NOS Nieuws•
Een vondst op een Australisch strand brengt meer duidelijkheid over een eeuwenoud VOC-mysterie. Onderzoekers hopen eindelijk te kunnen ophelderen wat er gebeurde met tientallen schipbreukelingen die hier ruim 350 jaar geleden strandden.
Het gaat om opvarenden van de Vergulde Draeck, die in 1656 van Texel onderweg was naar Batavia. Op 28 april van dat jaar sloeg het 41 meter lange schip op de klippen van de West-Australische kust en verging. Van de 193 opvarenden wisten slechts 75 het land te bereiken, een onherbergzaam gebied waar nauwelijks nog Europeanen waren geweest.
De overlevenden besloten een klein bootje met zeven bemanningsleden naar Batavia (nu Jakarta) te sturen voor redding. Dat lukte, maar de hulp kwam te laat: de vijf schepen die in drie jaar tijd naar de rampplek werden gestuurd, troffen geen overlevenden meer aan. Bij de reddingsactie raakten nog eens elf personen vermist toen een sloep niet terugkeerde.
Scherven, passer en vislood
Het wrak van de Vergulde Draeck werd in 1963 door vissers teruggevonden, drie kilometer uit de kust van Ledge Point in de deelstaat West-Australië. Zelfs toen bleef echter onduidelijk wat er met de overlevenden was gebeurd.
Vorig jaar vond een belangstellende echter enkele eigendommen van de schipbreukelingen: scherven aardewerk, een navigatiepasser, een bronzen sluiting en een vislood. De vinder, die anoniem wil blijven, had interesse in de Vergulde Draeck omdat zijn oma enkele oude Nederlandse munten had die van het wrak afkomstig zouden zijn.
De man had zijn eerste vondst bijna weggegooid: hij dacht dat het om een modern vislood ging, totdat een buurman hem erop wees dat het leek op een museumstuk van de Vergulde Draeck in het WA Shipwrecks Museum te Fremantle. Daarop besloot de vinder zijn stukken in te leveren.
“De ontdekking van dit kamp van overlevenden is bijzonder belangrijk”, zegt directeur Alec Coles van het museum. “Dit soort plekken kunnen ons veel vertellen over de mensen die deze vroege scheepsrampen overleefden.”
-
Een teruggevonden pijp, nog compleet -
Onderzoek in een grot -
Scherven aardewerk
Het museum heeft daarom dit jaar verder onderzoek gedaan op de vindplek en nog meer spullen aangetroffen, zoals een nog intacte pijp. Omdat het werk nog niet klaar is, heeft West-Australië de opgraving tot beschermd gebied verklaard. Zoeken door amateurs is daarmee strafbaar.
“Dit is een bijzondere archeologische ontdekking die ons meer kan vertellen over de Nederlandse ontdekkingsreizen en het overleven op de West-Australische kust in de 17e eeuw”, zegt erfgoedminister Simone McGurk. “Door deze plek te beschermen blijft een onvervangbaar deel van onze gedeelde geschiedenis bewaard voor toekomstige generaties.”
De nieuw gevonden voorwerpen worden inmiddels tentoongesteld in het museum in Fremantle.
