NOS Nieuws•
Journalistenvakbond NVJ, de Auteursbond en schrijversvakbond Lira eisen dat Meta stopt met het gebruik van teksten van Nederlandse schrijvers, journalisten en vertalers voor het trainen van AI-modellen.
Het moederbedrijf van Facebook en Instagram traint volgens de vakbonden het AI-taalmodel van Meta Llama met auteursrechtelijk beschermd werk, zonder tekstschrijvers daarvoor te betalen.
De bonden eisen in een vandaag verstuurde sommatiebrief dat het bedrijf van Mark Zuckerberg stopt met het gebruik van de illegale datasets. Ook moet het bedrijf wat de bonden betreft ophouden met het aanbieden van AI-modellen die met dit werk zijn getraind.
Als Meta geen gehoor geeft aan de brief volgt een dagvaarding, zegt de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten Thomas Bruning.
Auteursrecht
De vakbonden vinden het onaanvaardbaar dat Meta gebruik heeft gemaakt van werk uit illegale datasets. Eerder waren schrijvers al woedend toen uit rechtbankdocumenten uit de VS bleek dat Meta tientallen terabytes aan tekst had gehaald uit een illegale online database. Daarin stond ook werk van Nederlandse auteurs.
Het gaat om boeken, artikelen en andere teksten die zonder toestemming van de schrijvers zijn gekopieerd en verspreid. Dat is in strijd met het auteursrecht, omdat er geen toestemming voor is gevraagd en er niet voor is betaald.
Volgens de bonden wordt daarmee zowel de economische als creatieve positie van tekstschrijvers ondermijnd. Ze noemen het kwalijk dat “Meta met deze AI-modellen aanzienlijke commerciële belangen nastreeft en hiermee grote economische opbrengsten verwacht te realiseren”.
Dat is “een scherp contrast” met de makers, die buitenspel dreigen te worden gezet door “systemen die getraind zijn op werk dat van hen gestolen is”, stellen de vakbonden.
‘Geen gratis grondstof voor AI’
De tekstschrijvers- en vertalersbonden willen in gesprek met Meta over een passende regeling voor het gebruik van auteurswerk bij AI-training. Liesbet van Zoonen van de Auteursbond zegt dat er in de AI-industrie miljarden omgaan en dat het “niet meer dan logisch is dat ze voor het werk van schrijvers, vertalers en journalisten gaan betalen”, Want, zo stelt ze, “auteurs zijn geen gratis grondstof voor AI”.
Bruning zegt dat de bonden ervoor hebben gekozen om Meta een sommatiebrief te sturen omdat “de bewijspositie al stevig was”. Hij erkent dat meer bedrijven hetzelfde kan worden verweten, maar “we moeten ergens beginnen”, redeneert hij.
Hij sluit niet uit dat de bonden op een later moment ook in actie komen tegen andere AI-bedrijven die onrechtmatig auteursrechtelijk werk gebruiken om AI-modellen te trainen.
