Auto-industrie Mexico vreest klappen handelsdeal door grillige Trump: ‘Niks meer heilig’

• 

  Boris van der Spek

  correspondent Latijns-Amerika

Vonken spatten van draaiende stalen balken, naast een torenhoog apparaat dat op ritmisch tempo blokken platslaat. Indrukwekkende apparaten, met stomende buizen en talloze grote knoppen, met daartussen arbeiders met witte helmen en veiligheidsbrillen die gehaast door elkaar lopen.

In deze fabriek in de Mexicaanse industriestad Monterrey worden 24 uur per dag, zeven dagen per week, essentiële onderdelen voor de internationale auto-industrie gemaakt. In het complex leven grote zorgen over de toekomst. Mexico is sinds enkele weken in onderhandeling met onder meer de VS over de vernieuwing van handelsakkoord USMCA, en het is de vraag of die onderhandelingen gaan lukken.

Tal van internationale automerken hebben zich in de loop der jaren gevestigd in Monterrey, dat het economisch hart van Mexico wordt genoemd. Europese merken als Volkswagen en Volvo zitten er, net als het Amerikaanse General Motors. Ook Aziatische merken als Nissan, Toyota, Mazda en Kia zijn present, en inmiddels ook elektrische merken, als BYD en GAC uit China.

Vliegtuigbouwers over de hele wereld laten hier onderdelen maken. En dan is er nog de elektronicamarkt: koelkasten, vriezers, airconditioners. Monterrey slaapt nooit, zeggen arbeiders hier.

Op drie uur rijden liggen de Verenigde Staten. 80 procent van wat er wordt gemaakt in Monterrey, gaat naar de noorderburen. In 2025 exporteerde de staat Nuevo León, waar Monterrey deel van uitmaakt, voor maar liefst 32,6 miljard dollar naar de VS. Het is een relatie die de industriestad veel heeft opgeleverd in de afgelopen decennia.

Alleen zorgt juist die relatie sinds ruim een jaar voor onzekerheid, zegt César González Islas, economisch adviseur in een autofabriek. “Het begon met de invoertarieven die president Trump aan het begin van zijn termijn invoerde. Die zorgden al voor een grote schok. Overal stegen kosten en projecten kwamen stil te liggen. Daar zijn we redelijk van hersteld, maar met de heronderhandelingen van USMCA zijn we qua onzekerheid weer terug bij af.”

USMCA is een trilateraal handelsakkoord tussen Mexico, de VS en Canada. In 2020, tijdens de eerste termijn van Trump, ondertekenden de drie landen de overeenkomst, waarmee tarieven op een breed scala aan goederenverkeer en diensten werden opgeheven. Een succesvol akkoord: in 2024 had de handel onder het USMCA-akkoord een waarde van zo’n 1.930 miljard dollar, waarmee de overeenkomst bijna een derde van het wereldwijde bbp beslaat.

Destijds in 2020 werd afgesproken dat zes jaar later zou worden bekeken of het akkoord met nóg eens tien jaar verlengd zou worden, of dat er eerst heronderhandeld zou moeten worden. Een derde optie kan zijn dat het akkoord volledig verdwijnt, maar daar wil men in Mexico niet aan denken.

Wat destijds een formaliteit leek, is anno 2026 een van de belangrijkste thema’s op de agenda van de Mexicaanse regering. Want in 2025 exporteerde het land voor maar liefst 534 miljard dollar naar de VS, waarmee het land de belangrijkste exportbestemming is. Op alle fronten hangt de Mexicaanse economie af van de relatie met de VS. Tegelijkertijd is Mexico ook essentieel voor de Amerikaanse economie, al zal de huidige regering in het Witte Huis dat niet graag toegeven.

In maart zijn Mexico en de VS begonnen met hun gesprekken over de hernieuwing van het akkoord. Het gaat daarbij voor een belangrijk deel over de auto-industrie, een sector die ruim een vijfde van alle handel binnen USMCA beslaat.

Trump sprak eerder zijn vrees uit dat het akkoord door Aziatische automerken wordt gebruikt om hun auto’s via Mexico op de Amerikaanse markt te verkopen. Daarnaast wil de protectionistische president dat Amerikaanse merken hun fabrieken uit Mexico halen en weer in de VS gaan produceren, om zo meer banen te creëren.

González Islas wijst op de fabriek waar hij werkt. “Monterrey is misschien wel de belangrijkste stad voor het USMCA. Als de onderhandelingen klappen en dit akkoord verdwijnt, gaan we dat hier voelen. Maar uiteindelijk is het vooral de consument die het gaat merken. Auto’s en elektronica zullen in de VS fors duurder worden”, zegt hij.

“Het probleem is vooral dat onder de regering-Trump niks meer gescheiden wordt”, aldus González Islas. “Trump dreigt met heffingen en gebruikt onderhandelingen over het akkoord om dingen te eisen op het gebied van veiligheid en de aanpak van drugskartels. Ondertussen dwingt hij Mexico de banden met Cuba te verbreken. Niks is meer heilig”.