NOS Nieuws•
Steigers van bamboe lijken een grote rol te hebben gespeeld bij de dodelijke brand in Hongkong. Zeker 36 mensen kwamen om het leven nadat in een woontoren brand was uitgebroken. Die kon door de stelling van bamboestokken buiten het gebouw razendsnel overslaan naar andere gebouwen.
Dat de brand zich op een andere manier heeft verspreid is bijna onmogelijk, zegt adviseur brandveiligheid Peter van de Leur van ingenieursbureau DGMR. “Binnendoor kan dit niet. Buitenlangs is het goed denkbaar, als je zoiets hebt als brandbare steigers.”
Bamboesteigers zijn een normaal gezicht in Hongkong, een miljoenenstad aan de Chinese zuidkust met veel hoogbouw. Afgezet tegen de hypermoderne skyline lijken steigers van bamboestokken misschien primitief, maar bamboe heeft veel voordelen ten opzichte van andere materialen en kent daarom een lange traditie in de bouwsector van de stad.
Sterk en goedkoop, maar niet ongevaarlijk
Bamboe is een sterk materiaal en stukken lichter dan staal of aluminium. Het is ook relatief goedkoop. De bamboe voor de steigerbouw groeit op het Chinese vasteland en is een van de snelst groeiende planten ter wereld. En niet onbelangrijk in het dichtbebouwde Hongkong: bamboe is buigzaam en eenvoudig in te korten voor krappe ruimtes.
“De steigers brengen wel een risico met zich mee”, zegt Van de Leur. In officiële veiligheidsvoorschriften staat weinig over brandpreventie bij bamboesteigers. Netten tegen vallende voorwerpen zijn verplicht; die moeten brandvertragend zijn. “Dat betekent dat het moeilijk is om ze in brand te krijgen, maar het is iets anders dan brandwerend.” Voor zover bekend hoeven de duizenden stokken die nodig zijn voor grote steigers niet te worden geïmpregneerd.
De afgelopen jaren kwamen in Hongkong meer dan twintig bouwvakkers om het leven bij ongelukken op en met steigers. Vorige maand vloog nog een bamboesteiger in hartje Hongkong in brand. Vier mensen moesten toen naar het ziekenhuis. Het stadsbestuur wil het gebruik van bamboesteigers terugdringen, maar van een verbod is voorlopig geen sprake.
De brand brak uit in een woontoren van 31 verdiepingen in de wijk Tai Po, in het noorden van de stad. De toren stond voor een renovatie in de steigers. Ook de omliggende torens, allemaal uit 1983, kregen een opfrisbeurt.
De brand brak halverwege de middag lokale tijd uit. De oorzaak is nog onduidelijk. Dat de bamboesteigers rond de torens hebben geleid tot een snelle verspreiding lijkt zeker. “Alleen met gemakkelijk brandbare gevels, zoals bij de brand in de Grenfell Tower in Londen in 2017, had het ook zo groot kunnen worden”, zegt Van de Leur. “Maar ik heb geen enkele indicatie dat dat hier het geval is geweest.”
‘Hoort niet te kunnen gebeuren’
Als de brand zich inderdaad via de buitenkant van de torens kon verspreiden en via ramen kon binnendringen, is de effectiviteit van de veiligheidsmaatregelen in de torens beperkt. Woontorens zijn doorgaans zo gebouwd dat branden beperkt blijven tot één deel van de toren, bijvoorbeeld een woning of gang. Trappenhuizen en andere verdiepingen worden door die zogeheten compartimentering beschermd.
Dat er nu op zoveel verdiepingen tegelijk brand is, is voor Van de Leur ook een aanwijzing dat het vuur zich via de buitenkant moet hebben verspreid en door ramen is binnengekomen. “Een brand die al na korte tijd in veel woningen in een hoog woongebouw woedt, dat is iets wat niet hoort te kunnen gebeuren.”
Een bewoner van een van de woontorens zegt tegen lokale media dat de bamboesteigers er al een jaar stonden. Over een paar maanden had de renovatie afgerond moeten zijn.
In de video reageren bewoners op de verwoesting van hun appartementen:
Bewoners zien woning in Hongkong in vlammen opgaan: ‘Verschrikkelijk’
