Bedrijf laat studenten betalen voor aanvragen studiefinanciering

• Sophie Moerland

  redacteur Binnenland

Een Nederlands bedrijf vraagt tegen betaling studiefinanciering aan voor studenten. Dat is niet strafbaar, maar de Dienst Uitvoering Onderwijs vindt het toch kwalijk. Inmiddels hebben zo’n 350 internationale studenten gebruik gemaakt van deze dienst.

DUO vindt dat het bedrijf misbruik maakt van ontbrekende kennis bij internationale studenten over het aanvragen van studiefinanciering. Die weten niet hoe het moet, dat het gratis is als je het zelf doet, of ze vinden het te ingewikkeld.

Het gaat om het Nederlandse bedrijf myStudentFinance dat wordt gerund door een internationale student. Studenten kunnen hen machtigen om studiefinanciering aan te vragen. Over de eerst ontvangen studiefinanciering rekenen zij een commissie van zo’n 60 procent.

Dat kan volgens DUO flink oplopen, omdat het proces van aanvragen bij internationale studenten vaak langer duurt. Hierdoor krijgen zij bij de eerste uitbetaling met terugwerkende kracht vier of vijf maanden studiefinanciering à 324,52 euro per maand. Over dit bedrag betalen de studenten de commissie aan het bedrijf.

DUO kreeg onlangs enkele meldingen van studenten over het bedrijf. Vervolgens meldde een bank zich bij de uitvoeringsinstantie. Die had geconstateerd dat er opvallend veel transacties van DUO naar één partij plaatsvonden en trok daarom aan de bel om te onderzoeken of hier sprake was van witwassen.

“Wij hebben vervolgens aangifte gedaan bij de politie om te laten onderzoeken of wat zij doen door de beugel kan,” laat Bert Viel van DUO weten. “Het OM liet weten dat het moreel wellicht verwerpelijk is, maar niet strafbaar en zeker niet uniek in zijn soort.”

MyStudentFinance zegt dat het aanvragen van studiefinanciering voor internationale studenten vaak helemaal niet zo makkelijk is. EU-studenten komen niet automatisch in aanmerking en ze moeten “aanzienlijke documentatie overleggen om hun recht op financiering aan te tonen”.

Het aantal studenten dat het bedrijf heeft ingeschakeld is hiervan volgens hen het bewijs, studenten die anders “in armoede zouden leven”. MyStudentFinance wil niet zeggen hoeveel studenten klant bij hen zijn.

“Het is schrijnend om te horen dat studenten geld uitgeven aan informatie die ze gewoon gratis bij DUO kunnen krijgen,” reageert Sarah Evink, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg. “We krijgen de laatste tijd ook steeds vaker klachten van studenten die hier niet van wisten en dus achteraf pas horen dat ze onnodig geld hebben uitgegeven.”

Gedurende het onderzoek heeft DUO samen met Logius, het bedrijf achter DigiD, geprobeerd om de 100 actieve machtigingen ongedaan te maken. Maar dat kon niet.

Daarnaast is onderzocht of de mogelijkheid om studiefinanciering op een andere rekening dan die van jezelf te ontvangen uitgeschakeld kon worden. Ook dat is niet mogelijk. Er zijn namelijk ook studenten die hier gebruik van maken in andere situaties, bijvoorbeeld als zij een bewindvoerder hebben.

De 100 studenten die het bedrijf al hadden gemachtigd hebben een brief van DUO gekregen waarin werd uitgelegd dat er geen kosten worden gerekend voor het aanvragen van studiefinanciering en dat het niet via derden hoeft.

De studenten kregen vervolgens een bericht van myStudentFinance waarin ze gewezen werden op het contract dat zij hebben getekend en waaraan zij gehouden zijn. Het bedrijf vindt de communicatie van DUO aan hun klanten onwettig en overweegt juridische stappen tegen de dienst.

“Dan houd je heel weinig middelen over om dit te voorkomen. We kunnen niet anders dan duidelijk maken dat het aanvragen gratis is,” zegt Bert Viel. DUO bekijkt nu of op de websites van de onderwijsinstellingen duidelijker kan komen te staan hoe internationale studenten studiefinanciering kunnen aanvragen.

Inmiddels heeft DUO wel contact met het ministerie van Onderwijs om te kijken of er via wet- en regelgeving iets gewijzigd kan worden.