NOS Nieuws•
-
Stan Hulsen
redacteur Tech
-
Stan Hulsen
redacteur Tech
Het is record op record bij ASML, de Brabantse maker van chipmachines. In 2025 boekte het bedrijf een recordomzet (bijna 33 miljard euro), een recordwinst (bijna 10 miljard euro) en er is voor een recordbedrag aan nieuwe machines besteld (28 miljard euro). Toch verdwijnen er 1700 banen, zo werd vandaag bekend. Hoe kan dat?
Het is een dubbele boodschap die de top van ASML vandaag aan zijn medewerkers presenteert. Aan de ene kant heeft het bedrijf er een “heel, heel, heel goed jaar” op zitten. Ook in 2026 en de jaren daarna verwacht het bedrijf te groeien.
Aan de andere kant kondigt het bedrijf een reorganisatie aan. “Niet omdat we in de problemen zitten of geld moeten besparen”, zegt ASML-topman Christophe Fouquet. Nee, de banen moeten weg omdat ASML denkt dat ze op de lange termijn niet zullen helpen, maar juist in de weg staan.
Te veel leidinggevenden
ASML is een van de grootste bedrijven van Europa. Het bedrijf maakt machines waarmee andere bedrijven chips kunnen maken. Die machines staan in fabrieken van grote chipmakers zoals TSMC (uit Taiwan) en Intel (uit de Verenigde Staten). Die chips uit die fabrieken komen uiteindelijk terecht in allerlei apparaten, zoals smartphones en auto’s.
-
De gigantische groei van ASML -
De gigantische groei van ASML -
bron: EuroNext -
bron: Companies Marketcap
Omdat er steeds meer chips nodig zijn, zijn er ook steeds meer chipmachines nodig. Daardoor groeide ASML de afgelopen jaren flink. In die periode heeft het bedrijf steeds meer leidinggevenden aangenomen, zegt de ASML-top. Dat zijn mensen die zich met allerlei projecten bezighouden.
Het gevolg: de technische mensen op de vloer moeten steeds vaker rapporteren aan al die leidinggevenden. “De ingenieurs zijn 20 tot 30 procent van de tijd kwijt met vergaderingen en praten met verschillende managers.”
Als je bij ASML aan een chipmachine of onderdeel daarvan werkt, heb je contact met meerdere leidinggevenden. “Die sturen je allemaal een verschillende kant op”, zegt Fouquet. “Als we daarmee stoppen, is er meer ruimte om daadwerkelijk dingen te maken.”
‘Moeilijk en pijnlijk’
En dus komt de ASML-top vandaag met een “moeilijke en pijnlijke beslissing”: 3000 leidinggevende functies verdwijnen, van de in totaal 4500 leidinggevenden die betrokken zijn bij het bouwen van de chipmachines. Het bedrijf verwacht dat 1400 daarvan bij ASML kunnen blijven. Niet meer als leidinggevende, maar wel als technicus.
Van de overige 1600 leidinggevenden gaat het bedrijf afscheid nemen. En ook op de IT-afdeling verdwijnen honderd van dit soort banen. In totaal zegt ASML dus tegen ongeveer 1700 mensen: wij groeien door, maar zonder jou.
En dat is zuur, vindt Arjan Huizinga van vakbond CNV. Want ASML komt vandaag met twee boodschappen: er komt meer geld binnen dan ooit, en toch moet het bedrijf mensen ontslaan. “Dat is het meest ongelukkige moment dat je kan kiezen.”
“Zeker voor de mensen die hier straks door geraakt worden. Zij hebben hun ziel en zaligheid voor dit bedrijf gegeven.” Huizinga wil dat er voor deze mensen een goede vertrekregeling komt. ASML zegt snel in gesprek te willen met de vakbonden, zodat de medewerkers rap weten waar ze aan toe zijn.
Ambitie op lange termijn blijft
Juist dat ASML de afgelopen jaren zo groeide, verklaart waarom er ook steeds meer leidinggevenden kwamen, zegt financieel topman Roger Dassen. “We maken meer machines en de machines worden ingewikkelder. Die leidinggevenden hadden we nodig om dat allemaal in goede banen te leiden.”
“Maar op een gegeven moment trokken we de conclusie dat het te ingewikkeld was geworden.” Het slechtste wat een bedrijf op dat punt kan doen, is ontkennen dat er een probleem is, zegt hij. Op de lange termijn is dit volgens de top van ASML dus het beste voor het bedrijf.
Het had niet zover hoeven komen, zegt Huizinga van vakbond CNV. “Als ze zich dit eerder hadden gerealiseerd, was de pijn veel kleiner. Dan had ASML minder leidinggevenden aangenomen. En hadden ze nu dus ook minder mensen hoeven ontslaan.” Toch denkt ook hij dat de beslissing op de lange termijn het beste is voor ASML.
Want ASML verwacht de komende jaren te blijven groeien. Daarvoor is meer technisch personeel nodig. Het bedrijf sprak eerder de verwachting uit dat de omzet in 2030 uitkomt op 44 tot 60 miljard euro. Dat laatste bedrag zou bijna een verdubbeling zijn van nu. Die plannen blijven staan, ondanks of misschien wel dankzij, de reorganisatie van dit jaar.
